अनुदान कटौती र भण्डारण अभावले संकटमा मोरङको जुट खेती

Share this
794shares
मुलुकी खबर
एन्जु शिवाकोटी
clock२०८३ साउन १७, आइतबार १४:३३

विराटनगर । आधुनिक कृषि प्रविधिको अभाव, सरकारी अनुदान स्थगन र उचित भण्डारणको व्यवस्था नहुँदा मोरङमा जुट खेतीप्रतिको आकर्षण तीव्र रूपमा घट्दै गएको छ । कुनै समय बिघौँ जमिनमा व्यावसायिक रूपमा हुने जुट खेती अहिले सीमित क्षेत्रमा मात्र खुम्चिएको छ ।

कृषि ज्ञान केन्द्र मोरङका अनुसार आर्थिक वर्ष २०७९/८० मा मोरङमा ५ हजार १ सय १० हेक्टर क्षेत्रफलमा जुट खेती गरिएकोमा ७ हजार ४ सय ९ मेट्रिक टन उत्पादन भएको थियो । त्यसपछिका वर्षहरूमा क्षेत्रफलमा सामान्य फेरबदल देखिए पनि उत्पादन सन्तोषजनक हुन सकेन ।

आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा खेतीको क्षेत्रफल बढेर ५ हजार २ सय २५ हेक्टर पुगे पनि उत्पादन भने ७ हजार ४ सय ३१ मेट्रिक टन मात्र भयो । त्यसपछिको आर्थिक वर्षमा क्षेत्रफल घटेर ५ हजार ५० हेक्टरमा सीमित हुँदा उत्पादन ७ हजार ३ सय २२ मेट्रिक टनमा झरेको छ ।

आर्थिक वर्ष २०८०/८१ सम्म सरकारले जुट खेती प्रवर्द्धन कार्यक्रमअन्तर्गत १० कट्ठाभन्दा बढी क्षेत्रफलमा खेती गर्ने ३० जना किसानलाई जनही २० हजार रुपैयाँ अनुदान उपलब्ध गराउँदै आएको थियो ।

यो अनुदान बन्द भएपछि र मल-बीउमा पर्याप्त सहयोग नपाउँदा उत्पादन लागत अत्यधिक बढेको छ । कृषि मजदुरको अभाव र परम्परागत खेती प्रणालीका कारण लागत धान्न कठिन भएपछि धेरै किसानले खेती घटाएका छन् भने केहीले यो पेसा नै छाड्दै गएका छन् ।

जुट खेतीमा देखिएको अर्को प्रमुख समस्या उचित भण्डारणको अभाव हो । चाडपर्वको खर्च व्यवस्थापन गर्न, घरायसी आवश्यकता टार्न वा तत्काल नगदको जोहो गर्न बाली भित्र्याउनासाथ सस्तो मूल्यमा जुट बेच्नुपर्ने बाध्यता छ ।

किसानको उत्पादन बजारमा बिक्री भइसकेलगत्तै मूल्य आकाशिनु यहाँको नियमित नियति जस्तै बनेको छ । गत वर्षहरूमा किसानले प्रतिमन ३ हजार ५ सय देखि ३ हजार ६ सय रुपैयाँसम्ममा जुट बेचेको केही समयमै मूल्य बढेर प्रतिमन ४ हजार ६ सय देखि ४ हजार ९ सय रुपैयाँसम्म पुगेको थियो ।

यसरी समयमा भण्डारण गर्न नसक्दा र तत्कालै सस्तोमा बिक्री गर्नुपर्दा किसानले प्रतिमन ९ सय रुपैयाँसम्म घाटा व्यहोर्दै आएका छन् । रेशा निकालिसकेपछि बाँकी रहने डाँठ (सन्ठी) तराई क्षेत्रमा घरायसी इन्धनका रूपमा प्रयोग हुने भएकाले मात्रै बाध्य भएर सानो परिमाणमा जुट खेती गर्ने क्रम जारी छ ।

अन्य बालीको तुलनामा जुट खेती अत्यधिक श्रम लाग्ने खेती हो । यसका अधिकांश प्रक्रिया अझै परम्परागत विधिबाटै हुने गरेका छन् । नयाँ प्रविधि भित्र्याउने प्रयास पर्याप्त नहुँदा र सरकारले मल, बीउ तथा सुरक्षित भण्डारणको व्यवस्था गरिदिन नसक्दा मोरङमा जुट खेती संकटमा पर्दै गएको छ ।

तपाइको प्रतिक्रिया
मोरङमा ठूला चाडपर्व शान्तिपूर्ण, २१९ आपराधिक घटना
 एनपिएलको तेस्रो संस्करण कात्तिक ९ देखि
फाइनल पुग्न लुम्बिनी र सुदूरपश्चिमबीच निर्णायक भिडन्त
प्रधानमन्त्री बालेनको भारत भ्रमण : दिल्लीमा छोटो बसाइ, नेपालका एजेन्डा लामै
विराटनगरबाट लागुऔषधसहित एक युवक पक्राउ
ब्राउन सुगरसहित इटहरीका दुई युवक पक्राउ
कोशी प्रदेशमा एकै दिन १७ सवारी दुर्घटना, २३ जना घाइते (पूरा विवरणसहित)
बराहक्षेत्रमा चलिरहेको मोटरसाइकलबाट खसेकी युवतीको उपचारका क्रममा मृत्यु
कोशी र गण्डकीका हिमाली क्षेत्रमा वर्षा र हिमपातको सम्भावना
स्थानीय निर्वाचनको तयारीमा एमाले, ३ हजार ४१४ नेता–कार्यकर्तासहितको राष्ट्रिय भेला
यस्तो छ विदेशी मुद्राको विनिमय दर
यस्तो छ विदेशी मुद्राको विनिमयदर
पटकाको बारुद चुलोमा हाल्दा जलेर सुनसरीका बालक घाइते
© 2024 Muluki Khabar. All Rights Reserved. Design & Develop By: Indesign Media Pvt. Ltd.