मातृभाषा शिक्षामा माङसेबुङको फड्को: ११ विद्यालयमा लिम्बू र बान्तवा भाषा अनिवार्य

इलाम । इलामको माङसेबुङ गाउँपालिकाले स्थानीय पहिचान र संस्कृतिको संरक्षण गर्दै ११ वटा सामुदायिक विद्यालयमा लिम्बू र बान्तवा भाषाको पठनपाठन अनिवार्य गरेको छ । यस शैक्षिक सत्रदेखि गाउँपालिकाले विद्यार्थीको बाहुल्यका आधारमा थप ६ वटा विद्यालयमा मातृभाषा शिक्षा विस्तार गरेको हो ।

गाउँपालिकाका शिक्षा शाखा प्रमुख बुद्धिप्रसाद खतिवडाका अनुसार राई समुदायको बाहुल्य रहेका सरस्वती आधारभूत (वडा नं. २), जनता आधारभूत (वडा नं. ४) र सिंहेश्वरी आधारभूत विद्यालय (वडा नंं ६) मा यसै वर्षदेखि बान्तवा भाषा लागू गरिएको छ । यसअघि चिसोपानी माध्यमिक विद्यालयमा मात्र यो भाषा पढाइन्थ्यो ।

Advertisement

त्यसैगरी, लिम्बू समुदायको बाहुल्य रहेका गजुरमुखी र मन्डीका आधारभूत (वडा नं. १) तथा दुर्गा माध्यमिक विद्यालय (वडा नं. ३) मा पनि यसै वर्षदेखि लिम्बू भाषा अनिवार्य गरिएको छ । यसअघि ५ वटा विद्यालयमा लिम्बू भाषाको पठनपाठन हुँदै आएको थियो । योसँगै अब गाउँपालिकाका ७ विद्यालयमा लिम्बू र ४ विद्यालयमा बान्तवा भाषाको पढाइ हुनेछ ।

मातृभाषा शिक्षालाई प्रभावकारी बनाउन गाउँपालिकाले आन्तरिक स्रोतबाट तलब बेहोर्ने गरी शिक्षक दरबन्दी समेत सिर्जना गरेको छ । गाउँपालिका अध्यक्ष हेमन्त राईले संविधानले दिएको अधिकार प्रयोग गर्दै मातृभाषा शिक्षालाई प्राथमिकता दिएको बताए । ‘हामीले नयाँ विद्यालय खोल्नुको साटो भएकै विद्यालयमा स्थानीय आवश्यकता अनुसार शिक्षक र पाठ्यपुस्तकको व्यवस्था गरेका हौँ,’ अध्यक्ष राईले भने ।

मातृभाषा लागू नभएका अन्य विद्यालयमा भने स्थानीय पाठ्यपुस्तक  ‘हाम्रो माङसेबुङ’ अध्यापन भइरहेको छ । स्मरणीय छ, माङसेबुङले गत जेठ १२ गतेदेखि नै लिम्बू भाषालाई सरकारी कामकाजको भाषाका रूपमा समेत कार्यान्वयनमा ल्याइसकेको छ ।