एसइई परीक्षा सुरु हुँदै, पाँच लाख १२ हजार बढी परीक्षार्थी

काठमाडौं । देशभर आज (बिहीबार)देखि माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसइई) सुरु हुँदैछ । राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डअन्तर्गत परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयले थप व्यवस्थित, पारदर्शी र छिटो नतिजा प्रकाशन गर्ने लक्ष्यसहित परीक्षा सञ्चालनको तयारी गरेको छ ।

विगतका वर्षहरूमा देखिएका ढिलासुस्ती, अनियमितता र व्यवस्थापनका कमजोरीलाई सुधार गर्न नयाँ निर्देशिका लागू गरिएकाले यसपटकको परीक्षा प्रणालीमा उल्लेखनीय परिवर्तन देखिने अपेक्षा गरिएको छ । परीक्षा बिहान ८ बजेदेखि देशभरका तोकिएका सबै केन्द्रमा एकैसाथ सुरु हुनेछ ।

Advertisement

परीक्षा नियन्त्रक टुकराज अधिकारीका अनुसार मर्यादित वातावरणमा परीक्षाका लागि सबै तयारी भइसकेको छ । यस वर्षको एसइई चैत २९ गतेसम्म सञ्चालन हुनेछ ।

यस वर्ष कुल पाँच लाख १२ हजार ४२१ परीक्षार्थी छन् । तीमध्ये नियमिततर्फ चार लाख ४१ हजार ५६६ जना र ग्रेड वृद्धि (पूरक) तर्फ ७० हजार ८५५ जना छन् । परीक्षार्थीमध्ये छात्राको संख्या छात्रभन्दा बढी छ ।

विवरणअनुसार दुई लाख ५७ हजार ६१३ छात्रा, दुई लाख ५४ हजार ८०१ छात्र र अन्य सात जना परीक्षामा छन् । विदेशमा रहेका नेपाली विद्यार्थीका लागि जापानमा समेत एक परीक्षा केन्द्र तोकिएको छ । जहाँबाट २३ जनाले परीक्षा दिनेछन् ।

देशभर एक हजार ९६६ परीक्षा केन्द्र निर्धारण गरिएको छ । माध्यमिक तह सञ्चालन हुने ११ हजार ३७९ विद्यालयका विद्यार्थी यस परीक्षामा सहभागी छन् । प्रश्नपत्रहरू जनक शिक्षा सामग्री केन्द्र लिमिटेडमार्फत सातै प्रदेशका सम्बन्धित केन्द्रमा सुरक्षित रूपमा पुर्याइसकिएको परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयले जनाएको छ ।

परीक्षा केन्द्रको सुरक्षा व्यवस्था चुस्त बनाइएको छ । त्यसैगरी एउटा केन्द्रमा एक केन्द्राध्यक्ष, एक सहायक केन्द्राध्यक्ष, प्रत्येक २० परीक्षार्थी बराबर एक निरीक्षक, १०० परीक्षार्थी बराबर एक कार्यालय सहयोगी र थप दुई जना कर्मचारीको व्यवस्था गरिएको छ । यसले परीक्षा सञ्चालनलाई व्यवस्थित र अनुशासित बनाउने अपेक्षा गरिएको छ ।

यस वर्षको सबैभन्दा महत्वपूर्ण परिवर्तन उत्तर पुस्तिका परीक्षणसम्बन्धी व्यवस्थामा गरिएको छ । नयाँ निर्देशिकाअनुसार परीक्षा सम्पन्न भएको बढीमा तीन दिनभित्र उत्तर पुस्तिका परीक्षण गरिसक्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ । परीक्षणपछि ‘मार्कस्लिप प्रिन्ट’ गरी ‘ट्याब’मा प्रविष्ट गरेर सिलबन्दी खाममार्फत शिक्षा विकास तथा समन्वय एकाइमा बुझाउनुपर्ने प्रावधान राखिएको छ । यसले नतिजा प्रकाशन प्रक्रियालाई तीव्र बनाउने छ ।

परीक्षण प्रक्रियालाई पनि कडाइका साथ नियमन गरिएको छ । परीक्षक र सम्परीक्षकले परीक्षण केन्द्रमै बसेर उत्तर पुस्तिका जाँच गर्नुपर्नेछ । सकेसम्म सीसीटीभी जडान गरिएको सुरक्षित कक्षमा परीक्षणको व्यवस्था गरिएको छ । उत्तरपुस्तिका बाहिर लैजान, अयोग्य व्यक्तिबाट परीक्षण गराउन वा कुनै किसिमको हेरफेर गर्न पूर्ण रूपमा निषेध गरिएको छ । साथै, परीक्षण कक्षमा मोबाइल वा अन्य विद्युतीय उपकरण लैजान नपाइने स्पष्ट व्यवस्था गरिएको छ ।

परीक्षा भएको दिनमै सम्बन्धित परीक्षकलाई उत्तर पुस्तिका बुझाइनेछ । परीक्षणमा लापरबाही वा अनियमितता पाइएमा पुनः परीक्षण गराउने, पारिश्रमिक कट्टा गर्ने, परीक्षकको सूचीबाट हटाउनेदेखि लिएर आवश्यक परे कानुनी कारबाहीसम्म गरिने चेतावनी दिइएको छ ।

यस वर्ष अर्को महत्वपूर्ण निर्णयस्वरूप सामूहिक अनुगमनमा रोक लगाइएको छ । विगतमा विभिन्न संघसंस्थाका प्रतिनिधिहरूले अनुगमनका नाममा परीक्षा हलमै प्रवेश गर्दा परीक्षार्थीको लेखन कार्यमा अवरोध पुगेको गुनासो आएपछि यस्तो व्यवस्था हटाइएको हो । प्रत्येक जिल्लामा प्रमुख जिल्ला अधिकारीको संयोजकत्वमा अनुगमन समिति गठन गरेर आवश्यक अनुगमनको व्यवस्था मिलाइएको छ ।

परीक्षाको तालिकाअनुसार पहिलो दिन बिहीबार अनिवार्य अँग्रेजी विषयको परीक्षा हुनेछ । चैत २० गते अनिवार्य नेपाली, २२ गते अनिवार्य गणित, २३ गते विज्ञान तथा प्रविधि, २४ गते सामाजिक अध्ययन, २५ गते ऐच्छिक प्रथम पत्र, २६ गते ऐच्छिक द्वितीय पत्र र चैत २७, २८ र २९ गते प्राविधिक धारका बाँकी विषयहरूको परीक्षा हुनेछ ।

नयाँ व्यवस्था, कडाइका साथ लागू गरिएको निर्देशिका र प्रविधिको प्रयोगसँगै यस वर्षको एसइईलाई अझ विश्वसनीय, छिटो र प्रभावकारी बनाउने लक्ष्य राखिएको छ । अब सबैको ध्यान निर्धारित समयमै नतिजा सार्वजनिक हुनेतर्फ केन्द्रित भएको छ ।