
विराटनगर । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले अब भारतले नाकाबन्दी नगर्ने बताएका छन् । चिया क्षेत्रमा देखिएका समस्या समाधानका लागि तत्काल काम थाल्ने प्रतिबद्धता जनाउँदै उनले अब चिनसँगको नाका खुलिसकेकाले भारतले नाका बन्द गर्न नसक्ने बताए ।
चिया उद्योगी, चिया मजदुर, चिया व्यापारीलगायत चिया क्षेत्रका सरोकारवालाबाट ध्यानाकर्षण पत्र बुझ्दै ओलीले भारतसँग चिया निर्यातका विषयमा आफूले कुरा गर्ने बताए । भारतीय चिया अक्सन .(लिलामी) बजारमा अनिवार्य रूपमा नेपाली चिया राखेपछि मात्रै निर्यात गर्न पाउने तयारी भएपछि चिया क्षेत्रका सरोकारवालाले प्रधानमन्त्रीलाई ध्यानाकर्षण पत्र बुझाएका हुन् ।
ध्यानाकर्षण पत्र बुझ्दै प्रधानमन्त्री ओलीले भने, ‘भन्नै पर्ने भएपछि त भन्न पर्यो नि । म मेरो ‘च्यानल’बाट कुरा गर्छु उहाँहरु (कर्मचारीलाई देखाउँदै)को ‘फर्मल च्यानल’बाट पनि कुरा हुन्छ ।’ प्रधानमन्त्री ओलीले आफ्नो कामको परिणाम २÷४ दिनमै आउने भन्दै सरोकारवालालाई आश्वस्त पारे ।
ओलीले आफूलाई चिया क्षेत्रको समस्याको बारेमा सबै कुरा थाहा भएको भन्दै समाधानका लागि पहल गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका हुन् । उनले भने, ‘ट्टावारिमा चिया रोपेको ,इलाममा बगान खुलेको पनि मलाई थाहा छ । धेरै मेरा साथीहरू चियाको विकास र खेतीमा लाग्नु भएको छ । हामीले अहिले सम्म विकल्प नखोज्दा समस्या भएको हो । अब विकल्प पनि खोज्न तयार हुनुपर्छ । चियाको बजारमा भारतसँग मात्रै भर पर्दा हामीले दुःख पाएका छौं । अब विकल्पसमेत खोज्न थाल्नुस् ।’
प्रधानमन्त्रीले अब भारतले नाकाबन्दी नगर्ने दाबी गर्दै भने, ‘हामी हिजोसम्म तेस्रो देशकका लागि भारतीय नाकाको भर पर्यौं, अहिले चीनसँगका नाका धेरै खुले । अब भारतले नाकाबन्दी नै गर्दैन ।’ प्रधानमन्त्री ओलीले चियाको बजार पनि तेस्रो देशमा खोज्न व्यापारीलाई आग्रह गरे ।
प्रधानमन्त्री ओलीले नेपाली चियालाई भारतमा लगेर दार्जिलिङ चिया भन्दै बेच्ने गरेको समेत बताए । नेपाली चिय को गुणस्तर राम्रो भएको उनको भनाइ छ । प्रधानमन्त्रीसँगको संवादमा चिया उत्पादक ससंघका अध्यक्ष आदित्य पराजुलीले भारतले नेपाली चिया निर्यातै गर्न नसक्ने अवस्थामा पुर्याएको बताए । उनले प्रधानमन्त्रीसमक्ष भारतले अक्सनका नाममा अनिवार्य एजेन्ट राख्नुपर्ने, उसले तोकेको प्रयोगशालामा परीक्षण गराउनुपर्ने गरी बाध्यकारी नियम लगाएको बताए ।
उनले भने, ‘चियाको परीक्षण गर्न ३२ वटा प्रयोगशाला मध्य एउटामा मात्र गर्नपर्ने परीक्षणको नतिजा न आएसम्म उसको गोदाममा राख्नुपर्ने र ‘नट फिट फर कन्जम’को रिपोर्ट आए त्यही नष्ट गर्ने नियम ल्याएको छ । जसका कारण चिया निर्यात नै हुन सक्दैन ।’
चिया उद्योगी कमल मैनालीले चिया उत्पादन सुरु हुने बेलामा भारतले निर्यातमा अवरोध गर्ने नीति लिएको बताए । प्रधानमन्त्रीलाई ध्यानाकर्षण पत्र बुझाएपछि भएको छलफलमा मैनालीले नेपालमा चिया परीक्षण गर्ने ल्याबसमेत पुरानो प्रविधिको भएकाले समस्या हुने गरेको बताए ।
झापा र इलाम क्षेत्रका सरोकारवालाहरू प्रादेशिक संवाद समूहको सहजिकरणमा चिया क्षेत्रको समस्याका विषयमा संवाद गर्न संघीय सरकारका सरोकारवाला मन्त्रालयका मन्त्रीसँग काठमाडौं पुगेका छन् । समस्याका विषयमा संवाद गर्न चिया उत्पादक, किसान, चिया सहकारीका सञ्चालक, प्याकेजर्स र मजदुर का प्रतिनिधिसमेत गएको सहजकर्ता एकराज गिरीले बताए ।
प्रधानमन्त्रीका अतिरिक्त कृषि तथा पशुपक्षी विकासमन्त्रीसँग समेत चिया क्षेत्रमा देखिएका समस्याका विषयमा संवाद भएको उनले बताए । यस्तै ऊर्जा मन्त्रीसँग समेत समेत संवाद गर्ने तयारी रहेको गिरीको भनाइ छ ।

























