
काठमाडौं। नेपालमा आज भएको प्रतिनिधिसभाको निर्वाचन बालिग मताधिकारका आधारमा भएको ११औँ संसदीय निर्वाचन हो। नेपालको संसदीय इतिहासलाई फर्केर हेर्दा रोचक तथ्य के छ भने, हालसम्मका कुनै पनि संसदीय निर्वाचन कम्युनिस्ट प्रधानमन्त्रीको नेतृत्वमा भएका छैनन्। निर्वाचन गराउने नेतृत्वमा कि त नेपाली कांग्रेसका नेताहरू छन्, कि त गैरदलीय (कर्मचारी वा पूर्वप्रधानन्यायाधीश) सरकार प्रमुखहरू।
नेपालको निर्वाचन इतिहासका ११ खुड्किलाहरू
१. २०१५ सालको पहिलो आमनिर्वाचन: नेपालको पहिलो आमनिर्वाचन २०१५ फागुन ७ मा सुरु भएको थियो। यसको नेतृत्व मन्त्रिपरिषद्का अध्यक्ष सुवर्णशमशेर राणाले गरेका थिए। चुनावपछि बीपी कोइराला नेपालको पहिलो जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री बनेका थिए।
२. २०३८ सालको राष्ट्रिय पञ्चायत निर्वाचन: बालिग मताधिकारका आधारमा भएको यो पहिलो पञ्चायती चुनाव थियो। तत्कालीन प्रधानमन्त्री सूर्यबहादुर थापाको नेतृत्वमा भएको यो चुनाव दलविहीन थियो।
३. २०४३ सालको दोस्रो पञ्चायत निर्वाचन: पञ्च प्रधानमन्त्री मरिचमान सिंह श्रेष्ठको पालामा २०४३ सालमा तीन चरणमा यो चुनाव भएको थियो। यो पनि बहुदलीय चुनाव थिएन।
४. २०४८ सालको बहुदलीय निर्वाचन: प्रजातन्त्र पुनःस्थापनापछिको पहिलो र नेपालको दोस्रो बहुदलीय चुनाव कृष्णप्रसाद भट्टराईको नेतृत्वमा भएको थियो। रोचक कुरा, चुनाव गराउने प्रधानमन्त्री भट्टराई आफैँ मदन भण्डारीसँग पराजित भएका थिए।
५. २०५१ सालको मध्यावधि निर्वाचन: गिरिजाप्रसाद कोइरालाले गराएको यो चुनावपछि नेपालले पहिलो कम्युनिस्ट प्रधानमन्त्रीका रूपमा मनमोहन अधिकारीलाई पायो।
६. २०५६ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचन: यो चुनाव पनि गिरिजाप्रसाद कोइरालाकै नेतृत्वमा भएको थियो, जसमा नेपाली कांग्रेसले बहुमत प्राप्त गरेको थियो।
७. २०६४ सालको पहिलो संविधानसभा निर्वाचन: ऐतिहासिक जनआन्दोलन-२ पछि गिरिजाप्रसाद कोइरालाकै नेतृत्वमा यो चुनाव भयो। यसले माओवादीलाई देशको सबैभन्दा ठूलो दल बनायो र प्रचण्ड पहिलोपटक प्रधानमन्त्री बने।
८. २०७० सालको दोस्रो संविधानसभा निर्वाचन: पहिलो संविधानसभाले संविधान दिन नसकेपछि तत्कालीन प्रधानन्यायाधीश खिलराज रेग्मीको नेतृत्वमा गैरदलीय सरकारले यो चुनाव सम्पन्न गराएको थियो।
९. २०७४ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचन: २०७२ को संविधान जारी भएपछिको पहिलो चुनाव शेरबहादुर देउवाको नेतृत्वमा भयो। यसले वाम गठबन्धनलाई बहुमत दिलायो।
१०. २०७९ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचन: यो चुनाव पनि शेरबहादुर देउवाकै नेतृत्वमा सम्पन्न भयो, जसमा नेपाली कांग्रेस सबैभन्दा ठूलो दल बनेको थियो।
११. २०८२ सालको वर्तमान निर्वाचन (आज): गत भदौमा भएको ‘जेन-जी विद्रोह’ पछि विकसित राजनीतिक घटनाक्रमका कारण पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीको नेतृत्वमा अन्तरिम सरकार गठन भयो। सोही अन्तरिम सरकारले आज फागुन २१ गते यो ऐतिहासिक ११औँ संसदीय निर्वाचन गराइरहेको छ।
नेपालको चुनावी इतिहासमा सुशीला कार्की निर्वाचन गराउने पहिलो महिला सरकार प्रमुख समेत बनेकी छन्।

























