प्रधानमन्त्रीले राष्ट्रियताविरुद्धको अभिव्यक्ति सच्याउनुपर्छ

Share this
675shares
मुलुकी खबर
मुलुकी खबर
clock२०८३ जेठ १८, सोमबार १६:०२

देशको प्रधानमन्त्रीले संसद्को रोष्ट्रममा उभिएर बोलेका शब्द सामान्य टिप्पणी हुँदैनन् । ती शब्दले राज्यको आधिकारिक धारणा, सरकारको दृष्टिकोण र राष्ट्रको कूटनीतिक दिशा प्रतिनिधित्व गर्छन् । सीमा, सार्वभौमसत्ता र राष्ट्रियताजस्ता संवेदनशील विषयमा प्रधानमन्त्रीबाट आउने अभिव्यक्ति झन् बढी जिम्मेवार, तथ्यपूर्ण र सन्तुलित हुनुपर्छ । तर, प्रतिनिधिसभा बैठकमा प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन)ले दिएको ‘नेपालले पनि भारतको भूमि धेरै ठाउँमा मिचेको रहेछ’ भन्ने अभिव्यक्तिले गम्भीर प्रश्न खडा गरेको छ ।

नेपाल–भारत सीमा विवाद दशकौँदेखि संवेदनशील राष्ट्रिय मुद्दा बनेको छ । कालापानी, लिम्पियाधुरा, लिपुलेक र सुस्ता लगायतका क्षेत्रबारे नेपालले निरन्तर आफ्नो दाबी राख्दै आएको छ । ऐतिहासिक दस्तावेज, सुगौली सन्धि, नक्सा र सरकारी अभिलेखका आधारमा नेपालले आफ्नो भू–भाग अतिक्रमणमा परेको जनाएको छ । यस्तो अवस्थामा देशको प्रधानमन्त्रीले संसद्को रोष्ट्रमबाट नेपालले पनि भारतको भूमि मिचेको दाबी गर्नु राजनीतिक टिप्पणी मात्र नभएर राष्ट्रिय हित र कूटनीतिक संवेदनशीलतासँग जोडिएको विषय हो ।

प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्तिपछि विभिन्न राजनीतिक दल, सीमाविज्ञ, पूर्वराजदूत, कानुनविद् र बुद्धिजीवीहरूले आपत्ति जनाउनु स्वाभाविक हो । किनकि प्रधानमन्त्रीले उठाएको विषय कुनै सामान्य व्यक्तिगत धारणा होइन । संसद्को अभिलेखमा रहने गरी दिइएको अभिव्यक्तिले नेपालको आधिकारिक अडानमाथि नै प्रश्न खडा गर्ने खतरा पैदा गरेको छ । यदि प्रधानमन्त्रीसँग नेपालले भारतको भूमि अतिक्रमण गरेको ठोस प्रमाण, नक्सा वा सरकारी तथ्य छन् भने त्यो देश र संसद्सामु स्पष्ट रूपमा राख्नुपर्छ । होइन भने यस्ता अभिव्यक्ति राष्ट्रहितविपरीत र गैरजिम्मेवार ठहरिन्छन् ।

सीमा विवाद र सीमावर्ती क्षेत्रमा हुने ‘क्रस होल्डिङ’ फरक विषय हुन् । सीमावर्ती क्षेत्रमा कतिपय नेपालीले भारतीय भू–भागमा खेतीपाती गर्ने वा भारतीयले नेपाली भू–भाग प्रयोग गर्ने अवस्था हुन सक्छ । तर, व्यक्तिको भोगचलनलाई राज्यद्वारा गरिएको अतिक्रमणसँग जोड्न मिल्दैन । सीमाविज्ञहरूले समेत यही कुरा स्पष्ट गरिरहेका छन् । नेपालले भारतको भूमि अतिक्रमण गरेको भन्ने कुनै आधिकारिक प्रमाण सार्वजनिक नभएको अवस्थामा प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्तिले भ्रम, अन्योल र कूटनीतिक असहजता मात्र सिर्जना गरेको छ ।

प्रधानमन्त्रीले संसद्मा चीन र बेलायतसँग पनि सीमा समस्याबारे संवाद भइरहेको बताएका छन् । यो अभिव्यक्ति पनि थप प्रश्नको विषय बनेको छ । नेपाल–भारत सीमा विवादमा बेलायतको औपचारिक संलग्नताबारे अहिलेसम्म कुनै स्पष्ट जानकारी सार्वजनिक भएको छैन । त्यसैले यस्ता संवेदनशील विषयमा प्रधानमन्त्रीले अस्पष्ट र अपुष्ट अभिव्यक्ति दिनु झन् चिन्ताजनक देखिन्छ ।

प्रधानमन्त्रीको भनाइले विपक्षी दललाई राजनीतिक मुद्दा दिएको मात्र नभएर आम नागरिकमा पनि असन्तोष पैदा गरेको छ । सामाजिक सञ्जालदेखि सडकसम्म विरोध देखिनु यही असन्तुष्टिको संकेत हो । राष्ट्रियता र सीमा सम्बन्धी प्रश्न नेपाली जनताको भावनासँग प्रत्यक्ष जोडिएको विषय हो । त्यसैले यसलाई हल्का ढंगले प्रस्तुत गर्नु वा पर्याप्त प्रमाणबिना अभिव्यक्ति दिनु कुनै पनि जिम्मेवार नेतृत्वका लागि सुहाउने कुरा होइन ।

लोकतान्त्रिक व्यवस्थामा प्रधानमन्त्री आलोचनाभन्दा माथि हुँदैनन् । गल्ती भए स्वीकार गर्ने र आवश्यक परे अभिव्यक्ति सच्याउने संस्कार नै परिपक्व नेतृत्वको परिचय हो । अहिलेको विवादलाई अनावश्यक रूपमा प्रतिष्ठाको विषय बनाउनु बुद्धिमानी हुँदैन । प्रधानमन्त्रीले आफ्नो अभिव्यक्तिको सन्दर्भ स्पष्ट पार्नुपर्छ । यदि अभिव्यक्ति तथ्यहीन वा अपूर्ण जानकारीमा आधारित थियो भने त्यसलाई सच्याउँदै संसद् र जनतासामु स्पष्ट धारणा राख्नुपर्छ ।

राष्ट्रको सार्वभौमसत्ता र राष्ट्रिय हित कुनै दल वा व्यक्तिभन्दा माथिको विषय हो । सीमाजस्तो संवेदनशील विषयमा राज्यका उच्च पदाधिकारीले अत्यन्त संयम, अध्ययन र जिम्मेवारीका साथ बोल्नुपर्छ । अन्यथा यस्ता अभिव्यक्तिले राष्ट्रिय अडान कमजोर बनाउने, कूटनीतिक भ्रम सिर्जना गर्ने र देशभित्र अनावश्यक राजनीतिक ध्रुवीकरण बढाउने खतरा रहन्छ ।

त्यसैले प्रधानमन्त्रीले आफ्नो अभिव्यक्तिलाई गम्भीर रूपमा समीक्षा गर्दै आवश्यक स्पष्टीकरण र सच्याउने कदम चाल्नु आजको आवश्यकता हो । प्रधानमन्त्रीले आफ्नो अभिव्यक्तिको तथ्य सार्वजनिक गर्न सक्नुपर्छ । नत्र सार्वभौमसत्ता र राष्ट्रियताविरुद्धको अभिव्यक्ति सच्याउनुपर्छ । प्रधानमन्त्रीले अभिव्यक्ति सच्याउँदै ‘मबाट गल्ती भयो’ भनेर आम नेपाली जनतासमक्ष माफी माग्नुपर्छ ।

तपाइको प्रतिक्रिया
मलेसिया प्रकरणमा पूर्वमन्त्रीसहित ६ जना पक्राउ
सुनवर्षीका दुई अशक्त व्यक्तिलाई रोटरी क्लबद्वारा ह्विलचियर प्रदान
झापामा मोटरसाइकल र धान काट्ने मेसिन ठोक्किँदा दुई जनाको मृत्यु
झापामा मोटरसाइकल र धान काट्ने मेसिन ठोक्किँदा दुई जनाको मृत्यु
विदेशी मुद्राको विनिमय दर सार्वजनिक
विदेशी मुद्राको विनिमय दर सार्वजनिक
पश्चिमी वायु र ‘अक्वान’ चक्रवातको आंशिक प्रभाव, कोशीसहितका प्रदेशमा बदली 
कमिल मिशाराको शतकमा चितवन दोस्रो क्वालिफायरमा
अपांगता समावेशी विकासमा सरकारी प्रयास पर्याप्त भएनन्, कार्यान्वयनमै चुनौती
बेलबारीमा बाँसघारीभित्र जुवाखाल, प्रहरीले हान्यो छापा
निर्माण व्यवसायी महासंघ कोशीको अध्यक्षमा केशरकुमार बुढाथोकीको उम्मेदवारी, यस्तो छ प्यानल
प्रधानमन्त्रीका प्रमुख राजनीतिक सल्लाहकार बेनविरुद्ध प्रहरीमा जाहेरी
© 2024 Muluki Khabar. All Rights Reserved. Design & Develop By: Indesign Media Pvt. Ltd.