भोटेकोशीको बाढीले रसुवा र नुवाकोट तहसनहस, उद्धारका लागि ८ हेलिकप्टर परिचालन

काठमाडौं । तिब्बततर्फबाट आएको भीषण बाढीले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र चितवनका विभिन्न क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ । बाढीका कारण बस्ती, बजार, सडक, पुल, भन्सार, जलविद्युत आयोजना तथा सञ्चार पूर्वाधारमा क्षति पुगेको छ भने सयौं नागरिक प्रभावित भएका छन् ।

रसुवाको गोसाईंकुण्ड गाउँपालिका–२ टिमुरेमा बाढीले बस्ती र बजार नै तहसनहस बनाएको स्थानीयले बताएका छन् । त्यहाँ ३ सयभन्दा बढी स्थानीय उद्धारको पर्खाइमा रहेको वडा सदस्य पेमा दोर्जे घलेले बताए । खाना र लुगाको समेत अभाव रहेको तथा जनधनको क्षतिको यकिन विवरण आउन नसकेको उनको भनाइ छ ।

Advertisement

रसुवागढी भन्सारको संरचनामा समेत बाढीले पूर्ण क्षति पुर्‍याएको अर्थ मन्त्रालयले जनाएको छ । भन्सारको यार्डमा रहेका सबै सवारीसाधन बाढीले बगाएको छ । भन्सारमा ३६ जनाको दरबन्दी रहेकामा दुई जना बिदामा रहेको र अन्य कर्मचारीसँग सम्पर्क तथा क्षतिको विवरण संकलन भइरहेको मन्त्रालयले जनाएको छ ।

बाढीको प्रभाव नुवाकोटसम्म पुगेको छ । विदुर नगरपालिकाका मेयर राजन श्रेष्ठका अनुसार वेत्रावती बजारमा सबैभन्दा बढी क्षति भएको प्रारम्भिक जानकारी छ । त्रिशूली बजार र देवीघाट बजार पनि बाढीबाट प्रभावित भएका छन् । सेन्ट्रल जेलसमेत डुबानमा परेको छ । क्षतिको विस्तृत विवरण संकलन भइरहेको नगरपालिकाले जनाएको छ ।

बाढीका कारण नेपाल टेलिकमको सञ्चार पूर्वाधारमा समेत क्षति पुगेको छ । रसुवामा दुई र नुवाकोटमा पाँच गरी सातवटा टावरमा भौतिक क्षति भएको प्रारम्भिक विवरण छ । गल्छीदेखि रसुवागढीसम्मको अप्टिकल फाइबरमा समेत समस्या आएपछि टेलिफोन तथा इन्टरनेट सेवा प्रभावित भएको छ । टेलिकमले वैकल्पिक प्रविधिको प्रयोग गरी सेवा सञ्चालनमा राख्ने प्रयास गरिरहेको जनाएको छ ।

विद्युत् पूर्वाधारमा पनि ठूलो क्षति पुगेको छ । रसुवागढी, चिलिमे, त्रिशूली–३ ‘ए’ तथा ‘बी’ हब सबस्टेसन र देवीघाट जलविद्युत् केन्द्रलगायतका संरचनामा क्षति पुगेपछि विद्युत् आपूर्ति प्रभावित भएको नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले जनाएको छ । उत्पादन, प्रसारण र वितरण प्रणालीमा क्षति पुगेका कारण प्रभावित क्षेत्रमा विद्युत् सेवा नियमित हुन समय लाग्ने देखिएको छ ।

बाढीमा परी बेपत्ता भएका नेपाल प्रहरीका केही कर्मचारी सम्पर्कमा आएका छन् । प्रहरीका अनुसार टिमुरेमा १० जना, स्याफ्रुबेसीबाट चार जना र मैलुङबाट एक जना प्रहरी सम्पर्कमा आएका छन् । सम्पर्कमा आएका अधिकांश घाइते रहेको र उनीहरूलाई उद्धार गरी उपचारका लागि काठमाडौँ ल्याउने प्रयास भइरहेको प्रहरी प्रधान कार्यालयले जनाएको छ । केही प्रहरी अझै सम्पर्कविहीन छन् ।

यसैबीच, उद्धार तथा राहत कार्यलाई तीव्रता दिन विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन राष्ट्रिय परिषद्को बैठक बसेको छ । प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन)को अध्यक्षतामा बसेको बैठकमा बाढीबाट भएको क्षतिको विवरणबारे जानकारी लिँदै प्रभावित नागरिकको तत्काल उद्धार, खोज तथा राहतमा जुट्न सम्बन्धित निकायलाई निर्देशन दिइएको छ ।

विपद् प्राधिकरणको बैठकले पनि उपलब्ध सबै स्रोतसाधन परिचालन गरी उद्धार तथा राहत कार्य तीव्र बनाउने निर्णय गरेको छ । तत्काल उद्धारका लागि धुन्चे, त्रिशूलीलगायतका क्षेत्रमा रहेका हेलिप्याड प्रयोग गर्ने र हालसम्म आठवटा हेलिकप्टर परिचालन गरिएको जानकारी दिइएको छ । घाइते तथा बिरामीको उपचारका लागि त्रिशूलीस्थित सिभिल अस्पताललाई आवश्यक उपकरणसहित व्यवस्थित बनाउने निर्णयसमेत भएको छ ।

बाढीको कारणका बारेमा भने अझै यकिन हुन सकेको छैन । जल तथा मौसम विज्ञान विभागको मौसमविद्का अनुसार रसुवा क्षेत्रमा ठूलो वर्षा भएको विवरण छैन । तिब्बततर्फ भने भारी वर्षा भएको जानकारी प्राप्त भएको छ । बाढीको प्रकृति हेर्दा सामान्य वर्षाका कारण मात्रै यति ठूलो बाढी आएको नदेखिएको विभागको भनाइ छ ।

बाँध फुटेको, ठूलो हिमपहिरोका कारण नदी थुनिएको वा हिमनदीको कुनै भाग फुटेर अचानक पानीको बहाव बढेको हुनसक्ने प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ । वास्तविक कारण पत्ता लगाउन नेपाल र चीनतर्फको अवस्थाका बारेमा थप अध्ययन भइरहेको छ । बाढीले नदी किनारमा राखिएका जलसतह मापन उपकरणसमेत बगाएकाले घटनास्थलबाट तत्काल थप विवरण लिन कठिनाइ भएको विभागले जनाएको छ ।

बाढीको जोखिम अझै कायम रहेकाले नदी किनार तथा जोखिमयुक्त क्षेत्रमा रहेका सर्वसाधारणलाई उच्च सतर्कता अपनाउन र सुरक्षित स्थानमा सर्न आग्रह गरिएको छ । प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार, राहत तथा बेपत्ताको खोजीलाई प्राथमिकतामा राखेर राज्यका विभिन्न निकाय परिचालन भएका छन् ।