अमेरिका–इरान सम्बन्ध सुधारको नयाँ चरण : सामुद्रिक नाकाबन्दी हट्यो, स्विजरल्याण्डमा वार्ताको तयारी

एजेन्सी । अमेरिका र इरानबीच युद्धविराम तथा सम्बन्ध सुधारतर्फ महत्वपूर्ण कूटनीतिक सहमति भएको छ । यसलाई अमेरिका–इरान सम्बन्ध सुधारको नयाँ चरणका रूपमा हेरिएको छ ।

सम्बन्ध सुधारतर्फ उन्मुख भएसँगै अमेरिकाले इरानमाथि लामो समयदेखि लागू गरेको सामुद्रिक नाकाबन्दी हटाएको छ । दुवै देशका नेतृत्वबीच भएको १४ बुँदे समझदारीअनुसार शत्रुतापूर्ण गतिविधि अन्त्य गर्ने, होर्मुज जलसन्धि पुनः सञ्चालनमा ल्याउने, क्षेत्रीय तनाव घटाउने तथा अन्तिम व्यापक सम्झौताका लागि ६० दिनभित्र थप वार्ता अघि बढाउने सहमति भएको जनाइएको छ ।

Advertisement

अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्डले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको निर्देशनअनुसार नाकाबन्दी अन्त्य भएको पुष्टि गरेको छ । यद्यपि, केही अमेरिकी सैन्य जहाज भने क्षेत्रमै रहने बताइएको छ । इरानका सर्वोच्च नेता मोज्तबा खामेनीले सम्झौताबारे पहिलो सार्वजनिक प्रतिक्रिया दिँदै इरानी जनताको अधिकार सुरक्षित हुने विश्वासका आधारमा प्रक्रिया अघि बढ्न दिएको बताएका छन् ।

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले अब इरान समर्थित समूहहरू र इजरायलबीच समेत पूर्ण युद्धविराम कायम हुने अपेक्षा गरेका छन् । सम्झौतामा इरानले आणविक हतियार नबनाउने प्रतिबद्धता, आर्थिक पुनर्निर्माणका लागि ठूलो कोष स्थापना गर्ने प्रस्ताव तथा क्षेत्रीय स्थायित्वका विषय समेटिएका छन् ।

यसैबीच, युद्धविरामपछि अमेरिका र इरानबीच प्रारम्भिक प्रत्यक्ष वार्ता स्विजरल्याण्डमा गर्ने तयारी गरिएको छ । स्विस विदेश मन्त्रालयले मध्यपूर्वमा शान्ति र सुरक्षा आफ्नो प्राथमिकतामा रहेको जनाएको छ । वार्ताको मिति र विस्तृत कार्यसूची सार्वजनिक नगरिए पनि दुवै पक्ष अन्तिम सम्झौताका लागि संवाद अघि बढाउन सहमत भएका छन् ।

यद्यपि, अमेरिकाभित्र र इजरायलका केही नेताहरूले सम्झौताप्रति असन्तुष्टि जनाएका छन् । आलोचकहरूले यसले इरानलाई थप बलियो बनाउने तर्क गरेका छन् । यद्यपि, अमेरिकी प्रशासनले इरानले प्रतिबद्धता पूरा गरेपछि मात्रै थप प्रतिबन्ध हटाइने स्पष्ट पारेको छ ।