जापानको राजनीतिमा तीन दशक प्रभाव जमाएका पूर्वप्रधानमन्त्री फुकुदाको निधन

एजेन्सी । जापानका पूर्वप्रधानमन्त्री यासुओ फुकुदाको ९० वर्षको उमेरमा निधन भएको छ । सत्तारूढ लिबरल डेमोक्रेटिक पार्टी (एलडीपी)ले उनको निधनको पुष्टि गरेको हो । उनको निधनसँगै जापानको राजनीतिमा लामो समय प्रभावशाली भूमिका निर्वाह गरेका एक अनुभवी नेताको राजनीतिक यात्रा समाप्त भएको छ ।

प्राप्त विवरणअनुसार फुकुदाको गत बिहीबार टोकियोमा मुटुको कार्यविफलताका कारण निधन भएको हो । उनको अन्त्येष्टि परिवारका निकट सदस्यहरूको उपस्थितिमा निजी रूपमा सम्पन्न भइसकेको छ । सार्वजनिक श्रद्धाञ्जली सभा भने पछि आयोजना गरिने जनाइएको छ ।

फुकुदा सन् २००७ को सेप्टेम्बरमा जापानको प्रधानमन्त्री बनेका थिए । उनी तत्कालीन प्रधानमन्त्री शिन्जो आबेको उत्तराधिकारीका रूपमा सरकारको नेतृत्वमा पुगेका थिए । कूटनीतिक मामिलामा संयमित र सौम्य दृष्टिकोण राख्ने नेताका रूपमा परिचित उनले आबेको कार्यकालमा अघि बढाइएका नीतिहरूलाई निरन्तरता दिएका थिए ।

प्रधानमन्त्री बन्नुअघि पनि फुकुदा जापानी सरकारको शक्तिशाली प्रशासनिक पदमा थिए । उनले सन् २००० देखि २००४ सम्म प्रधानमन्त्री योशिरो मोरी र त्यसपछि जुनिचिरो कोइजुमीको कार्यकालमा मुख्य मन्त्रिपरिषद् सचिवका रूपमा काम गरेका थिए । सरकारको आन्तरिक समन्वय र नीतिगत निर्णय प्रक्रियामा उनको अनुभवलाई महत्त्वपूर्ण मानिन्थ्यो ।

तर, फुकुदाको प्रधानमन्त्रीकाल राजनीतिक रूपमा सहज रहेन । सन् २००७ को जुलाईमा भएको माथिल्लो सदनको निर्वाचनमा सत्तारूढ गठबन्धनले बहुमत गुमाएपछि उनको सरकार विभाजित संसदको चुनौतीमा परेको थियो । अर्कोतर्फ, विपक्षी डेमोक्रेटिक पार्टी अफ जापानको प्रभाव बढ्दै जाँदा सरकारलाई आफ्ना नीति अघि बढाउन कठिन भएको थियो ।

राजनीतिक गतिरोध अन्त्य गर्ने प्रयासस्वरूप फुकुदाले तत्कालीन विपक्षी नेता इचिरो ओजावासँग दुई दलबीच बृहत् गठबन्धन निर्माण गर्ने विषयमा वार्ता गरेका थिए । तर, उक्त प्रयास सफल हुन सकेन । यससँगै उनको प्रधानमन्त्रीकालमा राजनीतिक दबाब र चुनौती थपिँदै गए ।

सत्तारूढ दल कमजोर अवस्थामा रहेका बेला सरकारको नेतृत्व सम्हालेका फुकुदाले जापानको घरेलु राजनीति र कूटनीतिक क्षेत्रमा आफ्नो अनुभव प्रयोग गरेका थिए । उनको निधनप्रति जापानको राजनीतिक वृत्तबाट श्रद्धाञ्जली तथा प्रतिक्रिया आउने क्रम जारी छ ।