छाडा कुकुरको आतंकः सुरक्षा र नियन्त्रणमा ध्यान पुगोस्

Share this
690shares
मुलुकी खबर
मुलुकी खबर
clock२०८१ चैत २५, सोमबार १७:४४

गत बिहीबार मोरङको बेलबारी नगरपालिका–१० भाउन्नेमा छाडा कुकुरले टोकेर एक जनाको मृत्यु भएको दुःखद घटनाले फेरि नेपालमा बेवारिस कुकुरको उपद्रव र यसले जनाउने सार्वजनिक स्वास्थ्य जोखिमलाई उजागर गरेको छ । यस्तै, झापाको कचनकवलमा १२ जना घाइते भएको घटनाले यो समस्याको विकराल रूप देखाएको छ । विशेष गरी, साना बच्चा र वृद्धहरू यसको सजिलै सिकार बन्दै गएका छन् । यी घटनाहरू मात्र नभएर, पछिल्लो समय देशभर छाडा कुकुरले गरिरहेको आक्रमण र रेबिजको खतरा बढ्दै गएको दृश्य हो । यसले हाम्रो सामाजिक सुरक्षा ढाँचामा ठुलो प्वाल पारेको छ ।

नेपालमा छाडा कुकुरको संख्या बढ्नुको प्रमुख कारण हो – नगरपालिका तथा स्थानीय सरकारहरूको उदासीनता । यसको अतिरिक्त, नागरिकको जागरूकताको पनि अभाव छ । कुकुर पाल्नेहरूको गैर जिम्मेवार व्यवहार, र सरकारी तहमा यस विषयमा प्राथमिकताको कमीले समस्या अझ बढाएको छ । 

मुलुकमा बर्सेनि २ सयभन्दा बढीको कुकुरको टोकाइबाट मृत्यु हुने गरेको अनुमान गरिन्छ । करिब ४० हजार नेपाली बर्सेनि कुकुरलगायतका जनावरले टोक्दा रेबिजको जोखिममा पर्छन् । विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लूएचओ)को एक तथ्यांक अनुसार बर्सेनि ५५ हजार व्यक्तिको रेबिजबाट मृत्यु हुन्छ, यसमध्ये अधिकांश व्यक्तिलाई कुकुरको टोकाइले रेबिज हुने गर्छ । पशुका माध्यमले सर्ने ‘भाइरल जुनोटिक’ संक्रमण रेबिजलाई हाइड्रोफोबियासमेत भनिन्छ । यसको सिकार मानिस र पशु दुवै भइरहेका छन् । 

नेपालमा अनुमानित ३ लाखभन्दा बढी छाडा कुकुरहरू रहेका छन् । जसमध्ये काठमाडौं उपत्यकामा मात्र करिब ३० हजारदेखि ३५ हजार कुकुरहरू सडकमा भौंतारिने गर्छन् । धेरै व्यक्तिहरूले कुकुर पाल्ने र पछि उसलाई सडकमा छाड्ने प्रवृत्ति, छाडा कुकुरहरूको प्रजननमा नियन्त्रणको अभाव, सार्वजनिक स्थानहरूमा फोहोरको उचित व्यवस्थापन नहुनु र कुकुर पालन र व्यवस्थापनबारे उचित शिक्षाको अभावले कुकुरहरू सडकमा पुग्छन् । अनि तिनै कुकुरले मानिसलाई र जनावरलाई टोकेर क्षति पुर्याईरहेका छन् । यो क्रम अब रोकिनुपर्छ ।

यसको नियन्त्रणका लागि नगरपालिका र गाउँपालिकाहरूले छाडा कुकुर नियन्त्रणका लागि विशेष अभियान चलाउनुपर्छ । सामुदायिक स्तरमा कुकुरले टोक्दा के गर्ने, रेबिजको अवस्था के हो ? र कुकुरसँग सुरक्षित व्यवहार गर्ने विषयमा चेतनामूलक कार्यक्रम चलाउनुपर्छ । कुकुर पाल्नेहरूले आफ्ना कुकुरलाई नियन्त्रणमा राख्न अनिवार्य बनाउनुपर्छ । छाडा कुकुर पाल्ने वा उपेक्षा गर्नेमा कडा कानुनी व्यवस्था लागू गर्नुपर्छ । यो विषयमा केही दिन अघि काठमाडौं महानगरपालिकाले गरेको निर्णय सकारात्मक छ । 

काठमाडौं महानगरपालिकाले कुकुर बिरालालाई दर्ता गरेर मात्र पाल्न आग्रह गरेको छ । आफ्ना कुकुर बिरालोलाई माइक्रोचिप लगाई सम्बन्धित वडा कार्यालयमा दर्ता गराएर मात्र पाल्न सूचना नै जारी गरेपछि सडकमा देखिने कुकुरमा कमी आउने महानगरले अपेक्षा गरेको छ । यस्तो कार्य अन्य स्थानीय तहले पनि गर्न आवश्यक छ । 
  
छाडा कुकुरको समस्या भनेको सामुदायिक सुरक्षा र सार्वजनिक स्वास्थ्यको ठुलो चुनौती हो । यो विषयलाई सामान्य रूपमा लिनुहुँदैन । यसलाई नियन्त्रण गर्न स्थानीय सरकार, स्वास्थ्य संस्था, र नागरिकहरूको सहकार्य आवश्यक छ । यदि हामीले अहिले नै कडा कदम चालेनौं भने, यो समस्या भविष्यमा अझ विकराल हुनेछ । सरकारले यस विषयमा ठोस नीति बनाउनु पर्छ र जनताले पनि आफ्नो सुरक्षाको लागि सचेत रहनुपर्छ ।

तपाइको प्रतिक्रिया
मलेसिया प्रकरणमा पूर्वमन्त्रीसहित ६ जना पक्राउ
सुनवर्षीका दुई अशक्त व्यक्तिलाई रोटरी क्लबद्वारा ह्विलचियर प्रदान
झापामा मोटरसाइकल र धान काट्ने मेसिन ठोक्किँदा दुई जनाको मृत्यु
झापामा मोटरसाइकल र धान काट्ने मेसिन ठोक्किँदा दुई जनाको मृत्यु
विदेशी मुद्राको विनिमय दर सार्वजनिक
विदेशी मुद्राको विनिमय दर सार्वजनिक
पश्चिमी वायु र ‘अक्वान’ चक्रवातको आंशिक प्रभाव, कोशीसहितका प्रदेशमा बदली 
कमिल मिशाराको शतकमा चितवन दोस्रो क्वालिफायरमा
अपांगता समावेशी विकासमा सरकारी प्रयास पर्याप्त भएनन्, कार्यान्वयनमै चुनौती
बेलबारीमा बाँसघारीभित्र जुवाखाल, प्रहरीले हान्यो छापा
निर्माण व्यवसायी महासंघ कोशीको अध्यक्षमा केशरकुमार बुढाथोकीको उम्मेदवारी, यस्तो छ प्यानल
प्रधानमन्त्रीका प्रमुख राजनीतिक सल्लाहकार बेनविरुद्ध प्रहरीमा जाहेरी
© 2024 Muluki Khabar. All Rights Reserved. Design & Develop By: Indesign Media Pvt. Ltd.