अपाङ्गता भएका व्यक्तिको समानुपातिक प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्न सर्वोच्चको अन्तरिम आदेश

Share this
772shares
मुलुकी खबर
मुलुकी खबर
clock२०८२ पुस १८, शुक्रबार १६:४३

काठमाडौँ । सर्वोच्च अदालतले अपाङ्गता भएका व्यक्तिको राजनीतिक अधिकार र प्रतिनिधित्वका पक्षमा एक महत्वपूर्ण अन्तरिम आदेश जारी गरेको छ। न्यायाधीशद्वय हरिप्रसाद फुयाल र टेकप्रसाद ढुङ्गानाको संयुक्त इजलासले आगामी निर्वाचनमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिको समानुपातिक प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्न निर्वाचन आयोगको नाममा यस्तो आदेश दिएको हो।

सरकारले अध्यादेशमार्फत प्रतिनिधिसभा निर्वाचन ऐन, २०७४ को अनुसूची–१ संशोधन गरी समानुपातिक उम्मेदवारको बन्द सूची निर्धारण गर्दा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको अनिवार्य प्रतिनिधित्वलाई कमजोर बनाएको भन्दै अदालतमा रिट दायर भएको थियो।

राष्ट्रिय लोकतान्त्रिक अपाङ्ग सङ्घका अध्यक्ष माधवप्रसाद चम्लागाईं र पूर्वसांसद प्रकाश पन्थलगायतका अधिकारकर्मीले दायर गरेको उक्त रिटमा अध्यादेशमार्फत गरिएको व्यवस्था असंवैधानिक भएको दाबी गरिएको थियो। रिट निवेदकहरूले उक्त संशोधनले नेपालको संविधानको धारा ८४ (३) तथा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको अधिकारसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय महासन्धिको धारा २९ को प्रत्यक्ष उल्लङ्घन गरेको जिकिर गरेका थिए। संविधानले समावेशी लोकतन्त्रको मर्म अनुसार सबै क्षेत्रको अनिवार्य प्रतिनिधित्वको ग्यारेन्टी गरेको अवस्थामा अध्यादेशमार्फत उक्त दायित्व कमजोर पारिनु विधिको शासन विपरीत हुने उनीहरूको तर्क थियो।

२०७८ को जनगणनाअनुसार नेपालको कुल जनसङ्ख्याको २.२ प्रतिशत अर्थात् ६ लाख ४७ हजार ७४४ जना अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरू रहेका छन्। यति ठूलो जनसङ्ख्यालाई समानुपातिक प्रतिनिधित्वमा सुनिश्चित नगर्नु उनीहरूलाई राजनीतिक अधिकारको वास्तविक उपभोगबाट वञ्चित गर्नु सरह हुने रिटमा उल्लेख थियो।

सर्वोच्चको यो अन्तरिम आदेशसँगै अब निर्वाचन आयोगले बन्द सूची (क्लस्टर) पुनः निर्धारण गर्दा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको स्पष्ट र अनिवार्य प्रतिनिधित्व हुने गरी व्यवस्था मिलाउनुपर्ने कानुनी बाटो खुलेको छ।

तपाइको प्रतिक्रिया
मंसिर ९ गतेदेखि आत्मानन्द गोल्डकप, ८ टिमको सहभागिता
इलामको टोड्केमा वार्षिक एक करोड २० लाखको टमाटर उत्पादन
प्रधानमन्त्री शाहको भारत भ्रमण राजकीय हुने तयारी
बाढीपछिको पुनर्निर्माणमा एडिबीको सहयोग बढाउन नेपालको आग्रह
युरोपबाट रुवान्डासम्म आप्रवासी निष्कासनको नयाँ अभ्यास, पाँच देशको संयुक्त योजना
मोरङमा ठूला चाडपर्व शान्तिपूर्ण, २१९ आपराधिक घटना
 एनपिएलको तेस्रो संस्करण कात्तिक ९ देखि
फाइनल पुग्न लुम्बिनी र सुदूरपश्चिमबीच निर्णायक भिडन्त
प्रधानमन्त्री बालेनको भारत भ्रमण : दिल्लीमा छोटो बसाइ, नेपालका एजेन्डा लामै
विराटनगरबाट लागुऔषधसहित एक युवक पक्राउ
ब्राउन सुगरसहित इटहरीका दुई युवक पक्राउ
कोशी प्रदेशमा एकै दिन १७ सवारी दुर्घटना, २३ जना घाइते (पूरा विवरणसहित)
© 2024 Muluki Khabar. All Rights Reserved. Design & Develop By: Indesign Media Pvt. Ltd.