दसैँ बिदामा घुम्न कोशीका गन्तव्य

विराटनगर । दसैँमा पारिवारिक जमघट हुन्छ । आफन्तसँग भेटघाट र रमाइलो हुन्छ । यो परम्परागत रुपमा हुँदै आएको चलन हो । दसैँमा अन्य बेला भन्दा अलि लामो बिदा हुने भएकाले धार्मिक र पर्यटकीय क्षेत्र भ्रमण गर्ने चलन पनि बढेको छ । परिवार, साथीभाइ वा समूह बनाएर धार्मिक स्थल पुग्ने, नयाँ ठाउँ हेर्ने र प्रकृतिसँग रमाउनेहरूका लागि दसैँको बिदा राम्रो अवसर बन्न थालेको छ ।

हिमाल, पहाड र तराईसम्म फैलिएको कोशी प्रदेशमा फरक–फरक रुचि र समयअनुसार घुम्न सकिने गन्तव्य छन् । चियाबारी र सूर्योदय हेर्न चाहनेदेखि धार्मिक स्थलमा पुग्न, वन्यजन्तु अवलोकन गर्न र हिमाली पदयात्रामा निस्कन चाहनेसम्मका लागि यहाँ विकल्प छन् । केही गन्तव्य छोटो बिदामै पुग्न सकिन्छ भने केहीका लागि पर्याप्त समय र पूर्वतयारी आवश्यक पर्छ ।

चियाबारी र सूर्योदय

इलामको नाम लिनेबित्तिकै चियाबारीको हरियाली सम्झिइन्छ । कन्यामका चियाबारी, फिक्कल बजार र श्रीअन्तु यस क्षेत्रका परिचित गन्तव्य हुन् । चियाबारीमा हिँडडुल गर्ने, तस्बिर खिच्ने र स्थानीय चियाको स्वाद लिने चाहना राख्नेका लागि इलाम उपयुक्त विकल्प हुन सक्छ ।

श्रीअन्तु सूर्योदयको दृश्य हेर्नका लागि परिचित छ । मौसम सफा हुँदा यहाँबाट सूर्योदयको सुन्दर दृश्य देख्न सकिन्छ । तर बादल र कुहिरोका कारण दृश्य नदेखिन पनि सक्छ । त्यसैले सूर्योदय हेर्ने उद्देश्यले जानेहरूले मौसमको अवस्थालाई ध्यान दिनुपर्छ ।

इलामकै माइपोखरी धार्मिक र प्राकृतिक महत्त्व बोकेको अर्को गन्तव्य हो । नौवटा कुनाजस्तो बनोट भएको यस पोखरीलाई धार्मिक आस्थासँग जोडेर हेरिन्छ । पोखरी वरिपरिको वन क्षेत्र र शान्त वातावरणले यसलाई प्रकृतिमा रमाउन चाहनेहरूका लागि पनि आकर्षक बनाएको छ ।

चिसो मौसम र पहाडी दृश्य

धनकुटाको भेडेटार तराईको गर्मीबाट केही समय टाढा रहेर चिसो मौसम र पहाडी दृश्यको आनन्द लिन चाहनेका लागि परिचित गन्तव्य हो । धरानबाट भेडेटार हुँदै धनकुटातर्फको यात्रा गर्दा बाटोमा देखिने डाँडाकाँडा र बस्तीले यात्रालाई पनि रमाइलो बनाउँछन् ।

भेडेटार आसपासका दृश्यावलोकन स्थलमा केही समय बिताउन, स्थानीय परिकारको स्वाद लिन र परिवारसँग आरामदायी समय बिताउन सकिन्छ । यहाँबाट मौसम सफा भएका बेला टाढासम्मका पहाडी भूभाग देखिन्छन् । नजिकैका स्थल घुम्ने योजना बनाएर एक वा दुई दिनको यात्रामा भेडेटारलाई समेट्न सकिन्छ ।

चराचुरुङ्गी र वन्यजन्तु

प्रकृति र वन्यजन्तुमा रुचि हुनेहरूका लागि सुनसरी र सप्तरी क्षेत्रमा फैलिएको कोशीटप्पु वन्यजन्तु आरक्ष अर्को विकल्प हो । आरक्ष जंगली अर्ना संरक्षणका लागि विशेष रूपमा परिचित छ । यहाँ विभिन्न प्रजातिका चराचुरुङ्गी पाइन्छन् र जाडोयाममा टाढाबाट आउने आगन्तुक चरासमेत देख्न सकिन्छ ।

नेपाल पर्यटन बोर्डका अनुसार कोशीटप्पु क्षेत्रमा ४४१ प्रजातिका चरा अभिलेख गरिएका छन् । चरा अवलोकन, सिमसार क्षेत्रको प्राकृतिक बनोट र नदी आसपासको वातावरण बुझ्न चाहनेका लागि यो ठाउँ उपयोगी गन्तव्य हो ।

वन्यजन्तु अवलोकन गर्दा आरक्षका नियम पालना गर्नुपर्छ । वन्यजन्तु नजिक जाने, तिनलाई जिस्क्याउने वा अनुमति नलिई संरक्षित क्षेत्रमा प्रवेश गर्ने काम गर्नु हुँदैन । दसैँको बिदामा जानेहरूले आरक्षको प्रवेश व्यवस्था र अवलोकनका लागि उपलब्ध सुविधाबारे पहिले नै जानकारी लिनु उपयुक्त हुन्छ ।

धार्मिक यात्रा

सुनसरीको बराहक्षेत्र हिन्दु धर्मावलम्बीको महत्त्वपूर्ण तीर्थस्थल हो । सप्तकोशी र कोकाहा नदीको संगम नजिक अवस्थित यस क्षेत्रमा भगवान् विष्णुको वराह अवतारसँग सम्बन्धित धार्मिक मान्यता छ । मन्दिर दर्शन र नदी किनारको वातावरण अनुभव गर्न यहाँ भक्तजन पुग्ने गर्छन् ।

बराहक्षेत्रसँगै चतरालाई पनि धार्मिक यात्रामा समेट्न सकिन्छ । नदी किनार र आसपासका धार्मिक स्थलमा पुग्दा स्थानीय धार्मिक परम्परा र क्षेत्रको सांस्कृतिक पक्ष बुझ्ने अवसर मिल्छ । तर नदी किनारमा जाँदा पानीको बहाव र किनारको अवस्थाबारे सतर्क रहनुपर्छ । विशेषगरी वर्षापछि नदीमा पानीको बहाव अप्रत्याशित हुन सक्छ ।

धरानका धार्मिकस्थल

धरान धार्मिक र सांस्कृतिक महत्त्वका स्थलका कारण पनि परिचित छ । यहाँका बूढासुब्बा, दन्तकाली र पिण्डेश्वर मन्दिरमा दर्शन गर्न भक्तजन पुग्छन् । यी स्थललाई एउटै यात्रामा समेट्न सकिने भएकाले परिवार वा साथीभाइसँग धार्मिक भ्रमणको योजना बनाउनेहरूका लागि धरान उपयुक्त हुन सक्छ ।

मन्दिर दर्शनसँगै धरान बजारमा स्थानीय खानपानको अनुभव लिन र आसपासका क्षेत्रमा घुम्न सकिन्छ । दसैँको समयमा धार्मिक स्थलमा भक्तजनको चाप हुन सक्ने भएकाले सवारी पार्किङ, दर्शनको समय र स्थानीय व्यवस्थाबारे बुझेर यात्रा गर्दा सहज हुन्छ ।

पाथीभरा दर्शन

ताप्लेजुङमा रहेको पाथीभरा देवीको मन्दिर पूर्वी नेपालका प्रसिद्ध धार्मिक गन्तव्यमा पर्छ । यहाँ दर्शन गर्न नेपालका विभिन्न भागबाट श्रद्धालु पुग्छन् । धार्मिक आस्थासँगै पहाडी भूभाग र यात्राको अनुभवका कारण पनि यो गन्तव्य धेरैको रोजाइमा पर्ने गरेको छ ।

पाथीभरा यात्रा छोटो घुमघामभन्दा केही बढी तयारी चाहिने यात्रा हो । सडकबाट सुकेटार क्षेत्रसम्म पुगेर त्यहाँबाट पैदल उकालो चढ्नुपर्ने व्यवस्था र यात्राको अवस्थाअनुसार समय लाग्न सक्छ । त्यसैले सवारीसाधनमा पुगेर तुरुन्तै फर्किने योजनाभन्दा पर्याप्त समय छुट्याउनु राम्रो हुन्छ ।

उकालो हिँड्न कठिनाइ हुने, बालबालिका वा ज्येष्ठ नागरिक साथमा हुने समूहले आफ्नो शारीरिक अवस्था र यात्राको कठिनाइ विचार गरेर योजना बनाउनुपर्छ । मौसम, बाटो र आवासको अवस्थाबारे यात्राअघि जानकारी लिनु पनि आवश्यक छ ।

गन्तव्य हलेसी

खोटाङको हलेसी महादेव मन्दिर धार्मिक महत्त्वका कारण देशभर परिचित छ । गुफाभित्र रहेको मन्दिर हिन्दु धर्मावलम्बीका लागि महत्त्वपूर्ण तीर्थस्थल हो । बौद्ध र किरात परम्परासँग पनि सम्बन्धित यस क्षेत्रले धार्मिक तथा सांस्कृतिक विविधताको परिचय दिन्छ ।

हलेसी पुग्ने यात्रा धार्मिक दर्शनमा सीमित नराखी स्थानीय भूगोल, बस्ती र सांस्कृतिक परिवेश बुझ्ने अवसरका रूपमा पनि लिन सकिन्छ । तर सडक यात्रा र दूरीलाई ध्यान दिनुपर्छ । छोटो बिदामा धेरै गन्तव्य एकैपटक समेट्न खोज्दा यात्रा हतारको हुन सक्छ । त्यसैले हलेसीलाई मुख्य गन्तव्य बनाएर योजना बनाउनु उपयुक्त हुन्छ ।

हिमाली यात्रा

लामो बिदा उपलब्ध हुने र पदयात्रामा रुचि राख्नेहरूका लागि सोलुखुम्बुको नाम्चे बजार तथा सगरमाथा क्षेत्र आकर्षक गन्तव्य हुन् । नाम्चे सगरमाथा क्षेत्रको पदयात्रामा महत्त्वपूर्ण बिसौनी हो । यहाँबाट हिमाली भूभाग, शेर्पा समुदायको संस्कृति र पर्वतीय पर्यटनसँग जोडिएको जीवनशैली अनुभव गर्न सकिन्छ ।

तर नाम्चे वा सगरमाथा आधार शिविरको यात्रा सामान्य पारिवारिक घुमघामभन्दा फरक हुन्छ । यसका लागि धेरै दिन, शारीरिक तयारी, उपयुक्त लत्ताकपडा र उचाइसँग अनुकूल हुने समय आवश्यक पर्छ । दसैँको केही दिनको बिदा मात्रै भएका यात्रुका लागि नजिकको गन्तव्य रोज्नु व्यावहारिक हुन सक्छ ।

मौलिक जीवनशैली बुझ्ने अवसर

कोशी प्रदेशका यी गन्तव्यको विशेषता प्राकृतिक दृश्य वा मन्दिरमा मात्र सीमित छैन । चियाखेती, स्थानीय खानपान, पहाडी बस्ती, धार्मिक परम्परा र विभिन्न समुदायको संस्कृतिसँग नजिकबाट परिचित हुने अवसर पनि यात्राले दिन्छ । स्थानीय होटल, होमस्टे र पसलमा खर्च गर्दा त्यहाँका व्यवसायलाई समेत सहयोग पुग्छ ।

उल्लेखित स्थानहरुबाहेक कोशी प्रदेशमा अन्य थुप्रै धार्मिक तथा पर्यटकीयस्थल छन् । पछिल्लो समय ती क्षेत्रमा केही पूर्वाधार पनि विकास गरिएका छन् । तर ती पर्याप्त छैनन् । स्थानीय सरकार, प्रदेश सरकार र संघीय सरकारले त्यस्ता गन्तव्यमा पूर्वाधार विकास गर्ने काम जारी राखेका छन् ।

चाडपर्वको बिदा परिवारसँग समय बिताउने अवसर हो । त्यही समयलाई नयाँ ठाउँ चिन्ने, प्रकृतिको नजिक पुग्ने र स्थानीय संस्कृति बुझ्ने अवसर बनाउन सकिन्छ । कोशी प्रदेशमा धार्मिक आस्थादेखि हिमाली पदयात्रासम्मका विकल्प भएकाले आफ्नो समय र रुचिअनुसार गन्तव्य छान्नु नै राम्रो यात्राको पहिलो तयारी हो ।