
काठमाडौं। सन् २०२५ को सेप्टेम्बर ८ र ९ मा काठमाडौंमा भएको ‘जेनजी’ आन्दोलनमा राज्यले गरेको दमनबारे बीबीसीले एक विस्तृत अनुसन्धानात्मक रिपोर्ट सार्वजनिक गरेको छ। भ्रष्टाचार र अस्थिरता विरुद्ध भएको सो प्रदर्शनमा प्रहरीको गोलीबाट १९ जना युवाको ज्यान गएको तथ्यलाई बीबीसीले ४ हजारभन्दा बढी भिडियो क्लिप र प्रहरीको गोप्य ‘रेडियो लग’ का आधारमा पुष्टि गरेको छ।
‘युथ्स अगेन्स्ट करप्सन’ नाम दिइएको उक्त आन्दोलन सामाजिक सञ्जालमार्फत संगठित भएको थियो। सेप्टेम्बर ८ को बिहान माइतीघर मण्डलामा भेला भएका हजारौं युवा संसद् भवनतर्फ अघि बढ्दै गर्दा प्रहरीसँग झडप भएको थियो। रिपोर्टका अनुसार दिउँसो १२:४० बजे प्रहरीको रेडियो सञ्चार ‘पिटर वान’ मार्फत गोली चलाउने स्पष्ट आदेश दिइएको थियो। सो आदेशपछि संसद् भवन परिसरबाटै चलाइएको गोली लागेर २७ वर्षीय कमल घिमिरे, २२ वर्षीय रसिक खतिवडा र १७ वर्षीय विद्यार्थी श्रीयम चौलागाईं लगायतको मृत्यु भएको बीबीसीले जनाएको छ।
बीबीसीले प्राप्त गरेको गोप्य दस्ताबेज अनुसार तत्कालीन आईजीपी चन्द्र कुवेर खापुङले ‘आवश्यक बल प्रयोग गर्न’ निर्देशन दिएका थिए। त्यसको एक मिनेटपछि अपरेसन इन्चार्ज एसएसपी विश्व अधिकारीले न्यूनतम बल प्रयोगको आदेश दिएको रेडियो लगमा देखिन्छ। यद्यपि उच्च अधिकारीहरूले भने आफूहरूले त्यस्तो आदेश नदिएको दाबी गर्दै आएका छन्। भिडियो प्रमाणहरूमा प्रहरी अधिकारीहरूले आफ्ना कनिष्ठलाई ‘शत्रुलाई जस्तो ताकेर गोली हान्न’ भनेको समेत सुन्न सकिन्छ।
यो घटनापछि आक्रोशित युवाहरूले सेप्टेम्बर ९ मा संसद् भवन, सिंहदरबार र सर्वोच्च अदालत जस्ता महत्वपूर्ण सरकारी संरचनामा आगजनी गरेका थिए। स्थिति नियन्त्रण बाहिर गएपछि तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली लगायतका नेताहरूलाई हेलिकप्टरबाट उद्धार गरिएको थियो। दुई दिनको हिंसामा २२ जनाको ज्यान गएपछि सेना परिचालन गरी स्थिति साम्य पारिएको थियो।
आन्दोलनको रापपछि प्रधानमन्त्री ओलीले राजीनामा दिए र सेप्टेम्बर १२ मा सुशीला कार्कीको नेतृत्वमा नयाँ सरकार गठन भयो। तर घटना भएको लामो समय बितिसक्दा पनि पीडित परिवारले न्याय पाउन सकेका छैनन्। मारिएका श्रीयम चौलागाईंका पिताले दोषीलाई कारबाही कहिले हुन्छ भन्दै राज्यलाई प्रश्न गरेका छन्।

























