संयम बनौं, सामाजिक र धार्मिक सद्भाव कायम राखौं

Share this
719shares
मुलुकी खबर
मुलुकी खबर
clock२०८३ साउन ११, सोमबार १२:४४

सुनसरीको देवानगन्ज गाउँपालिका–३ कप्तानगन्जमा भएको हिंसात्मक घटनाले फेरि एकपटक समाजमा शान्ति, सहिष्णुता र आपसी विश्वास कति संवेदनशील विषय हुन् भन्ने सम्झाइदिएको छ । एउटा सामान्य विवादबाट सुरु भएको घटना केही घण्टामै हिंसा, गोली प्रहार, कर्फ्यु, तोडफोड, आगजनी र सेनासम्म परिचालन गर्नुपर्ने अवस्थासम्म पुग्नु कुनै पनि सभ्य समाजका लागि चिन्ताको विषय हो ।

घटनामा एक युवाले ज्यान गुमाएका छन् । धेरै जना घाइते भएका छन् । तोडफोड र आगजनीबाट स्थानीयको सम्पत्ति नष्ट भएको छ । सर्वसाधारण त्रासमा बाँच्न बाध्य भएका छन् । यो एउटा स्थानको समस्या मात्र नभएर सम्पूर्ण समाजका लागि गम्भीर चेतावनी हो ।

यस्ता घटनामा सबैभन्दा ठूलो चुनौती सुरक्षा व्यवस्था कायम गर्नु मात्र नभएर समाजमा अविश्वास र विभाजन फैलिन नदिनु पनि हो । हिंसापछि अफवाह, उत्तेजक अभिव्यक्ति, अपुष्ट सूचना र सामाजिक सञ्जालमा फैलाइने भ्रामक सामग्रीले परिस्थितिलाई झन् जटिल बनाउन सक्छ । त्यसैले यस्तो समयमा प्रत्येक नागरिक, राजनीतिक दल, सामाजिक अगुवा, धार्मिक नेतृत्व, सञ्चारमाध्यम र राज्य संयमित हुनु आवश्यक हुन्छ ।

कुनै पनि घटना कानुनभन्दा माथि हुँदैन । कसैले गल्ती गरेको छ भने त्यसको निष्पक्ष अनुसन्धान हुनुपर्छ । दोषी पहिचान गरेर कानुनबमोजिम कारबाही हुनुपर्छ । तर, केही व्यक्तिको गल्तीको आधारमा सम्पूर्ण समुदायप्रति शंका, घृणा वा प्रतिशोधको भावना फैलाउनु न्याय होइन । त्यसले समस्या समाधान गर्दैन, बरु नयाँ समस्या जन्माउँछ । समाजलाई विभाजित गर्ने सोच अन्ततः सबैका लागि घातक हुन्छ ।

नेपाल विविध भाषा, संस्कृति, परम्परा र विश्वासले बनेको साझा देश हो । यही विविधताले हाम्रो पहिचान निर्माण गरेको छ । दशकौँदेखि फरक–फरक आस्था, संस्कृति र जीवनशैली भएका मानिसहरू एउटै गाउँ, एउटै बजार र एउटै समाजमा मिलेर बसेका छन् । यही सहअस्तित्व हाम्रो शक्ति हो । क्षणिक उत्तेजना वा केही उच्छृङ्खल व्यक्तिको गतिविधिका कारण त्यो सामाजिक पुँजी नष्ट हुन दिनु हुँदैन ।

यस्तो अवस्थामा सञ्चारमाध्यमको भूमिका पनि अत्यन्त महत्वपूर्ण हुन्छ । समाचारको उद्देश्य समाजलाई थप भड्काउनु नभएर सत्य सूचना दिनु र जनतालाई सही सन्देश प्रवाह गर्नु हो । त्यसैले संवेदनशील घटनामा शब्दको चयन, तथ्यको पुष्टि र प्रस्तुतिको शैली अत्यन्त जिम्मेवार हुनुपर्छ । सनसनी फैलाउने शीर्षक, अपुष्ट दाबी वा समुदायलाई एकअर्काविरुद्ध उभ्याउने भाषाले पत्रकारिताको धर्म पूरा गर्दैन । सत्य बोल्ने तर समाजलाई जोगाउने जिम्मेवारी पनि सञ्चारमाध्यमकै हो ।

राज्यका निकायको जिम्मेवारी पनि उत्तिकै ठूलो छ । सुरक्षाकर्मीले कानुनको पालना गराउँदै शान्ति कायम गर्नुपर्छ भने प्रशासनले जनविश्वास कायम राख्नुपर्छ । घटनाको निष्पक्ष छानबिन, पीडितलाई न्याय, घाइतेको उपचार, क्षतिको मूल्यांकन र दोषीमाथि कानुनी कारबाहीले मात्र नागरिकमा विश्वास पुनःस्थापित गर्न सक्छ । ढिलासुस्ती, पक्षपात वा अस्पष्टताले जनआक्रोश बढाउन सक्छ । त्यसैले राज्यले पारदर्शी र जिम्मेवार ढंगले काम गर्नुपर्छ ।

राजनीतिक नेतृत्वले पनि यस्ता घटनालाई तत्कालीन लाभका लागि प्रयोग गर्ने नभएर समाजलाई शान्त बनाउन भूमिका खेल्नुपर्छ । उत्तेजना बढाउने भाषण, आरोप–प्रत्यारोप वा विभाजनकारी अभिव्यक्तिले समाजलाई अझ अस्थिर बनाउँछ । स्थानीय जनप्रतिनिधि, सामाजिक अभियन्ता, शिक्षक, बुद्धिजीवी तथा नागरिक समाज पनि संवाद, सहमति र विश्वासको वातावरण निर्माण गर्न सक्रिय हुनुपर्छ ।

सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताको जिम्मेवारी झन् बढेको छ । आज एउटा अपुष्ट भिडियो, पुरानो तस्बिर वा गलत सन्देश केही मिनेटमै हजारौँ मानिससम्म पुग्न सक्छ । त्यसैले पुष्टि नभएका सामग्री साझा नगर्ने, अफवाहमा विश्वास नगर्ने र उत्तेजक टिप्पणीबाट टाढा रहने संस्कार विकास गर्न आवश्यक छ । डिजिटल माध्यमको दुरुपयोगले कहिलेकाहीँ मैदानको हिंसाभन्दा ठूलो क्षति पुर्‍याउन सक्छ ।

हिंसाले कसैलाई विजेता बनाउँदैनभन्ने कुरा हामीले सम्झनुपर्छ । हिंसाले परिवारलाई रुवाउँछ, व्यापार बन्द गराउँछ, विद्यालय सुनसान बनाउँछ, विकास रोक्छ र समाजमा लामो समयसम्म निको हुन कठिन घाउ छोड्छ । अन्ततः सबैभन्दा ठूलो क्षति सामान्य नागरिकले नै बेहोर्नुपर्छ ।

आज आवश्यक कुरा आरोप नभएर आत्मसंयम हो । प्रतिशोध नभएर संवाद हो । उत्तेजना होइन, विवेक हो । एकअर्काप्रति शंका होइन, विश्वास पुनःनिर्माण हो । कानुनमाथि विश्वास गर्दै सामाजिक र धार्मिक सद्भावको रक्षा गर्नु अहिले सबैभन्दा ठूलो नागरिक दायित्व हो ।

कप्तानगन्जको घटना फेरि दोहोरिन नदिन हामी सबैले आफ्नो स्थानबाट जिम्मेवारी निर्वाह गर्नैपर्छ । समाजलाई विभाजन होइन, एकता चाहिएको छ । घृणा होइन, सहिष्णुता चाहिएको छ । हिंसा होइन, शान्ति चाहिएको छ । यही बाटोले मात्र हामी सुरक्षित, सभ्य र समुन्नत समाज निर्माण गर्न सक्छौं । त्यसैले हामी सबै संयम बनौं, सामाजिक र धार्मिक सद्भाव कायम राखौं ।

तपाइको प्रतिक्रिया
आर्थिक विधेयकका कर छुट र पुराना बक्यौता फर्छ्योटबारे उद्योगीलाई अभिमुखीकरण
मलेसिया प्रकरणमा पूर्वमन्त्रीसहित ६ जना पक्राउ
सुनवर्षीका दुई अशक्त व्यक्तिलाई रोटरी क्लबद्वारा ह्विलचियर प्रदान
झापामा मोटरसाइकल र धान काट्ने मेसिन ठोक्किँदा दुई जनाको मृत्यु
झापामा मोटरसाइकल र धान काट्ने मेसिन ठोक्किँदा दुई जनाको मृत्यु
विदेशी मुद्राको विनिमय दर सार्वजनिक
विदेशी मुद्राको विनिमय दर सार्वजनिक
पश्चिमी वायु र ‘अक्वान’ चक्रवातको आंशिक प्रभाव, कोशीसहितका प्रदेशमा बदली 
कमिल मिशाराको शतकमा चितवन दोस्रो क्वालिफायरमा
अपांगता समावेशी विकासमा सरकारी प्रयास पर्याप्त भएनन्, कार्यान्वयनमै चुनौती
बेलबारीमा बाँसघारीभित्र जुवाखाल, प्रहरीले हान्यो छापा
निर्माण व्यवसायी महासंघ कोशीको अध्यक्षमा केशरकुमार बुढाथोकीको उम्मेदवारी, यस्तो छ प्यानल
© 2024 Muluki Khabar. All Rights Reserved. Design & Develop By: Indesign Media Pvt. Ltd.