नेपालमा हिउँचितुवाको संख्या ३९७

Share this
653shares
मुलुकी खबर
मुलुकी खबर
clock२०८२ बैशाख १०, बुधबार ०६:४२

काठमाडौं । दुर्लभ वन्यजन्तु हिउँचितुवाको संख्या नेपालमा ३ सय ९७ रहेको तथ्यांक सार्वजनिक गरिको छ । यो विश्वमै संकटापन्न अवस्थामा रहेको हिमाली क्षेत्रमा पाइने वन्यजन्तु हो ।

अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण संघ (आईयूसीएन)का अनुसार यो संख्या विश्वमा पाइने हिउँचितुवाको १० प्रतिशत हो । विश्वमा अनुमानित ३ हजार २० देखि ५ हजार ३ सय ९० को संख्यामा हिउँचितुवा रहेको अनुमान छ ।

नेपालमा हिउँचितुवाको बासस्थान ३० हजार ५ सय वर्गकिमी क्षेत्रफलमा फैलिएको आईयूसीएनले जनाएको छ । विश्वमा हिउँचितुवाको बासस्थानमध्ये नेपालमा २ प्रतिशत रहेको छ ।

आईसीएनका अनुसार १० प्रतिशत हिउँचितुवा पाइनुले नेपालको जैविक विविधताको समृद्धता प्रष्ट पार्छ । विश्व वन्यजन्तु कोष (डब्लुडब्लुएफ) नेपालका पर्वतीय कार्यक्रम प्रबन्धक सरिन श्रेष्ठका अनुसार चीनमा २ हजारदेखि २ हजार ५ सय, मंगोलियामा ९ सय ५३, भारतमा ७ सय १८ र भुटानमा १ सय ३४ हिउँचितुवा छन्।

नेपालमा सबैभन्दा धेरै हिउँचितुवा डोल्पामा छन् । त्यहाँ ९० वटा हिउँचितुवा फेला परेका छन् । श्रेष्ठका अनुसार सन् २०१५ देखि २०२४ सम्म क्यामेरा ट्रयाप, दिशाको आनुवंशिक परीक्षणलगायत अत्याधुनिक प्रविधिको प्रयोग गरेर हिउँचितुवाको अध्ययन गरिएको थियो।

वन मन्त्रालयले ‘हिउँचितुवा संरक्षण र कार्ययोजना २०२४–२०३०’ लागू गरेको छ। यसले बासस्थान सुधार, चोरी सिकारी नियन्त्रण, मानव–हिउँचितुवा द्वन्द्व न्यूनीकरण र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यलाई प्राथमिकता दिएको छ। कार्ययोजना कार्यान्वयनका लागि १ अर्ब ७७ करोड ९७ लाख रूपैयाँ खर्च हुने अनुमान छ ।

छुट्याइएकोमध्ये ३५ प्रतिशत बजेट द्वन्द्व न्यूनीकरण र २६ प्रतिशत वन्यजन्तु अपराध नियन्त्रणमा खर्च गरिनेछ। हिउँचितुवाका ६० प्रतिशत बासस्थान निकुञ्ज बाहिर छन् ।

जसका कारण संरक्षणमा खण्डिकरण, पासो, विष प्रयोग, भौगोलिक कठिनाइ, प्रविधि र जनशक्तिको अभावजस्ता चुनौती रहेका छन्। आईयूसीएनको रेड लिस्टमा सूचीकृत यो बिरालो प्रजाति समुद्री सतहबाट ५ सय ४० देखि ५ हजार मिटर उचाइमा पाइन्छ ।

यसले आफ्नो लामो पुच्छरले शरीर सन्तुलनमा राख्छ । नेपालको संरक्षण प्रयासले हिउँचितुवाको दीर्घकालीन अस्तित्व सुनिश्चित गर्ने आशा गरिएको छ।

तपाइको प्रतिक्रिया
सिन्धुलीमा ढुंगाको लोहोरो प्रहार गरी श्रीमतीको हत्या, श्रीमान् पक्राउ
सिन्धुलीमा ढुंगाको लोहोरो प्रहार गरी श्रीमतीको हत्या, श्रीमान् पक्राउ
नोबेल मेडिकल कलेज छैटौँ पटक उत्कृष्ट करदाता सम्मानबाट सम्मानित
रुसी खगोल विज्ञान ओलम्पियाडमा एभरेस्टकी स्नेहालाई कांस्य
सुनसरीलाई सीसीटीभी निगरानीमा राख्ने योजना, २५० वटा जडान गरिँदै
दानबहादुर कार्कीको रिटमा बुधबार सर्वोच्चमा सुनुवाइ हुँदै
विराटनगरमा राति २ बजेसम्म व्यवसाय खोल्न पाइने, अनुमति प्रक्रिया सुरु
भारतीयका परिवार नै मिलेर नेपालमा लागुऔषध ‘सप्लाई’ : मोरङको रंगेलीबाट बुवा, आमा र छोरा पक्राउ
थाइल्यान्डमा एक भवनमा भीषण आगलागी, ११ जनाको मृत्यु
‘साउदीको अमेजनका गोदाममा नेपालीसहितका श्रमिक शोषणमा’
मोरङमा सेप्टिक ट्यांकीभित्र बालकको शव फेला
© 2024 Muluki Khabar. All Rights Reserved. Design & Develop By: Indesign Media Pvt. Ltd.