जेनजीको विद्रोह र ओली सरकारको पतन

Share this
711shares
मुलुकी खबर
मुलुकी खबर
clock२०८२ भदौ २४, मंगलबार १५:०१

देशभरि फैलिएको जेनजी आन्दोलनले नेपालको राजनीतिक आकाश नै हल्लाइदिएको छ । जेनजी समूह लामै समयदेखि राजनीतिक दलका गतिविधिविरुद्ध आवाज उठाइरहेको थियो ।

भ्रष्टाचार, सामाजिक विकृति, सुशासनको अभावजस्ता विषयको खुलेर विरोधमा उत्रिएकाे यो समूह सरकारले सामाजिक सञ्जाल बन्द गर्ने निर्णय लिएपछि सडकमै निस्कियो । स्वतस्फूर्त रुपमा सडकमा उठेका युवा (सन् १९९७–२०१० भित्र जन्मेका) जेनजीले २ दिनमै मुलुकमा नयाँ तरंग ल्याइदिएका छन् ।

सरकारले समयमै उनीहरूको आवाज सुन्न वा व्यवस्थापन गर्न नसकेको वा नचाहेको परिणाम हो यो । शान्तिपूर्ण बाटोबाट आन्दोलनले हिंसात्मक मोड लियो । अहिलेसम्म १९ जनाको मृत्यु भइसकेको छ भने ४ सयभन्दा बढी घाइते भएका छन् । यो संख्यात्मक क्षति मात्र नभएर लोकतन्त्र, सुशासन र मानवीय संवेदनामाथिको धक्का हो ।

प्रधानमन्त्री केपी ओली नेतृत्वको सरकारले नयाँ पुस्ताको चेतना र मागलाई निरन्तर अवमूल्यन गर्यो । उनी र उनका सत्तासाझेदारहरूले आफ्नो राजनीतिक लाभ र सत्ता संरक्षणको लागि नयाँ पुस्ताको भावना बुझ्न चाहेनन् । अहिले आएर प्रधानमन्त्री ओलीले राजीनामा दिइसकेका छन् ।

भ्रष्टाचार, नालायकी, प्रशासनिक अकर्मण्यता र संवेदनशीलताको कमीले युवा आक्रोशलाई झन् बलियो बनायो । आफू नेतृत्वको सरकारको वैधता समाप्त भएपछि प्रधानमन्त्री ओलीले पदबाटै राजीनामा दिइसकेका छन् ।

जेनजीले राखेका माग सामान्य र असामान्य होइनन् । उनीहरूले सुशासन, पारदर्शिता, जवाफदेहिता, सामाजिक सञ्जालमा स्वतन्त्रता र भ्रष्टाचार नियन्त्रणको माग गरेका थिए । यस्ता माग आधुनिक लोकतान्त्रिक समाजमा आधारभूत अधिकारका रुपमा मानिन्छन् । तर, सरकारले संवेदनशीलता नदेखाएर आन्दोलनले हिंसात्मक मोड लिँदा मुलुकको भविष्य नै अनिश्चित बन्न पुगेको छ ।

नेपालको इतिहासमा शान्तिपूर्ण आन्दोलनमा सर्वाधिक जनधनको क्षति भएको यो नै पहिलो हो । मुलुकले यो अवस्था भोग्नुमा शासकको भूमिकामा रहेका ओली मात्रै होइन अन्य राजनीतिक दलका शीर्ष नेताहरु शेरबहादुर देउवा, पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ लगायतका नेता पनि बढी जिम्मेवार छन् । उनीहरु जिम्मेवारीपूर्ण कदम चाल्न असफल भएकै हुन् ।

२०६६२–२०६३ को परिवर्तनपछि नेपाली राजनीति र प्रशासनमा उनीहरूले देखाएको अकर्मण्यता तथा नालायकीले देशलाई संकटको स्थितिमा पुर्याएको छ । अहिलेको आन्दोलनको जटिल परिस्थितिमा मुलुकलाई कसरी अघि बढाउन सकिन्छ भनेर उनीहरुबीच सहकार्य पनि भएन । सरकारले आफ्नो अहंकार देखाउँदा र अरु नेताले बेवास्ता गर्दा मुलुकको अवस्था जर्जर बन्यो ।

सरकारको नीति, संयमता र संवेदनशीलतामा देखिएको कमजोरी यस घटनाको मुख्य कारण हो । सामाजिक सञ्जाल बन्द गर्ने निर्णयले मात्र युवा आक्रोशलाई सडकमा ल्याइदिएको हो । तर, जेनजीको असन्तुष्टि त्यतिमै सीमित थिएन ।

सरकारको कठोर कदमले उनीहरूको क्रोधलाई ह्वात्तै बढाइदिएको मात्रै हो । अब प्रधानमन्त्रीले नै राजीनामा दिएपछि देश नेतृत्वविहीन बन्यो । स्वच्छ, जवाफदेही, पारदर्शी र संवेदनशील नेतृत्वको खोजीमा जेनजी युवाले आन्दोलन चर्काउँदा मुलुक तहसनहस बन्न पुग्यो ।

सरकार र राजनीतिक दलप्रति नागरिकहरूको भरोसा घट्दै गएको थियो । तर, दलका शीर्ष नेताहरुले त्यो कुरा बुझ्न सकेनन् । जेनजीको आक्रोश ओली सरकारविरुद्ध मात्रै नभएर पुराना दलहरुप्रति पनि केन्द्रित थियो ।

देशमा अब जिम्मेवार, संवेदनशील र नयाँ दृष्टिकोण राख्ने नेतृत्वको आवश्यकता छ । नागरिक सरकार, प्रबुद्ध नागरिक र युवाको सहभागितामा आधारित अन्तरिम सरकार आवश्यक छ । यसले मात्र आगामी चुनावका लागि मार्ग खुला राख्न सक्छ र जेनजीको मागलाई लोकतान्त्रिक एवं कानुनी रूपमा सम्बोधन गर्न सक्छ ।

नेपाली राजनीतिको वर्तमान अवस्था हेर्दा पुराना दलहरू अलोकप्रिय भइसकेका छन् । नागरिकहरूको भरोसा घट्दै गएको छ । सत्तामा बसेकाहरूले आफ्नो अलोकप्रियता महसुस गरेका थिएनन् । विगतको अकर्मण्यता र नालायकीले अहिलेको संकट निम्त्याएको हो । सरकारले संवेदनशील, पूर्वनियोजित र जिम्मेवार कदम चाल्न नसक्दा देश संकटमा डुब्यो ।

जेनजीको आन्दोलनले भ्रष्टाचारको अन्त्य, सामाजिक विकृति रोकथाम र सामाजिक सञ्जालमा स्वतन्त्रता खोज्दा सरकार संवेदनशील हुन सकेन । जसका कारण आन्दोनलले अवस्था भयावह बनायो ।

प्रधानमन्त्रीको राजीनामा दिइसकेको अवस्थामा अब जिम्मेवार अन्तरिम नेतृत्व र लोकतान्त्रिक प्रक्रियाबाट नयाँ नेतृत्वको चयन आवश्यक छ । जेनजीको आन्दोलनले देशलाई नयाँ दिशा देखाएको छ । यो आक्रोश, चेतना र सक्रियतालाई नेपाली समाजले नयाँ अवसरका रूपमा लिनुपर्छ ।

नेपाली युवाको शक्ति अब प्रतीक्षारत छैन भन्ने उदाहरण यो आन्दोलन हो । उनीहरूले देखाएको जागरुकता र सक्रियता नेतृत्व चयनको आधार बन्नेतर्फ केन्द्रित थियो । पुराना नेतृत्व अब इतिहासको पानामा विलीन भइसकेजस्तो देखिन्छ । लोकतन्त्रको रक्षा गर्ने, नागरिकको आवाज सुन्ने, पारदर्शिता र जवाफदेहिता कायम गर्ने नेतृत्व अब देशको आवश्यकता हो । जेनजी आन्दोलनको नैतिक र राजनीतिक आवश्यकता पनि त्यही थियो ।

ओली नेतृत्वको पतन भइसकेपछि देशका लागि अबको चुनौती जेनजीको आवाजलाई संविधान, लोकतन्त्र र संवेदनशील नेतृत्वमा परिणत गर्ने हो । नेपालको इतिहासमा यो आन्दोलन सडक प्रदर्शन मात्रै नभएर सत्ता र जिम्मेवारीको पुनर्मूल्यांकनको बेला हो ।

अब नागरिक सरकार, युवाको नेतृत्व र जिम्मेवार प्रशासनको संयोजनले मात्र देशलाई नयाँ मार्गमा लैजान सक्छ । त्यही भएर जेनजीको प्रतिनिधित्वसहित अन्तरिम सरकार गठनतिर मुलुक अघि बढ्नुपर्छ । त्यसका लागि नेतृत्व लिन कोही तयार हुनुपर्छ ।

नेपालले अब युवासँग संवेदनशील, पारदर्शी र जवाफदेह सरकार खोजिरहेको छ । भ्रष्टाचार, विकृति र प्रशासनिक कमजोरीलाई अन्त्य गर्दै देशलाई सही दिशा दिनतर्फ केन्द्रित हुनुपर्ने यो आन्दोलन नयाँ नेपाल आगमनको संकेत पनि हो ।

तपाइको प्रतिक्रिया
आर्थिक विधेयकका कर छुट र पुराना बक्यौता फर्छ्योटबारे उद्योगीलाई अभिमुखीकरण
मलेसिया प्रकरणमा पूर्वमन्त्रीसहित ६ जना पक्राउ
सुनवर्षीका दुई अशक्त व्यक्तिलाई रोटरी क्लबद्वारा ह्विलचियर प्रदान
झापामा मोटरसाइकल र धान काट्ने मेसिन ठोक्किँदा दुई जनाको मृत्यु
झापामा मोटरसाइकल र धान काट्ने मेसिन ठोक्किँदा दुई जनाको मृत्यु
विदेशी मुद्राको विनिमय दर सार्वजनिक
विदेशी मुद्राको विनिमय दर सार्वजनिक
पश्चिमी वायु र ‘अक्वान’ चक्रवातको आंशिक प्रभाव, कोशीसहितका प्रदेशमा बदली 
कमिल मिशाराको शतकमा चितवन दोस्रो क्वालिफायरमा
अपांगता समावेशी विकासमा सरकारी प्रयास पर्याप्त भएनन्, कार्यान्वयनमै चुनौती
बेलबारीमा बाँसघारीभित्र जुवाखाल, प्रहरीले हान्यो छापा
निर्माण व्यवसायी महासंघ कोशीको अध्यक्षमा केशरकुमार बुढाथोकीको उम्मेदवारी, यस्तो छ प्यानल
© 2024 Muluki Khabar. All Rights Reserved. Design & Develop By: Indesign Media Pvt. Ltd.