मातातीर्थ औँसी आज, आमाको मुख हेरेर मनाइँदै

Share this
726shares
मुलुकी खबर
मुलुकी खबर
clock२०८२ बैशाख १४, आइतबार ०७:०४

काठमाडौं । मातातीर्थ औँसी आज (आइतबार) परेको छ । जन्मदाता आमाप्रति श्रद्धा, भक्ति, सम्मान र आदर व्यक्त गरेर मुलुकभर यो औँसी मनाउने गरिन्छ ।

मातातीर्थ औँसीलाई चलनचल्तीको भाषामा आमाको मुख हेर्ने दिन पनि भनिन्छ । विशेष गरी ९ महिनासम्म गर्भमा बोकेर जन्मदिने तथा हुर्काउने आमाप्रति सम्मान व्यक्त गर्नु नै मातातीर्थ औँसीको विशेषता हो ।

प्रत्येक वर्ष वैशाख कृष्णपक्ष औँसीका दिनमा जन्मदाता आमालाई सम्मान गरी आमाको मुख हेर्ने पर्व मनाउने गरिन्छ । मीठामीठा खानेकुरा खान दिएर आमाप्रति उच्च सम्मान प्रकट गरिन्छ । मातातीर्थ औँसीमा आमाको मुख हेर्ने र आशीर्वाद लिने प्रचलन छ ।

बिहानै उठी नुहाएर आफ्नी आमालाई राम्राराम्रा लुगा लगाउने र मीठामीठा–तागतिला खानेकुरा खान दिई आशीर्वाद थाप्नुपर्छ भन्ने शास्त्रीय परम्परा रहेको छ । आमा नभएकाहरू भने आमालाई तर्पण र पिण्ड तथा पुरोहितलाई सिदादानसहित भोजन गराउँदै दिवंगत आमालाई सम्झने गर्छन् ।

सनातन वैदिक शास्त्रमा प्रत्येक नरनारीले जीवनमा देवऋण, मनुष्यऋण र पितृऋण तिर्नैपर्छ भनिएको छ । वैदिक सनातन धर्म ग्रन्थमा ‘जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरियसी’ अर्थात् जन्म दिने आमा र जन्मभूमि स्वर्गभन्दा पनि ठूला एवं प्यार हुन् भनी आमा र जन्मभूमिको महत्व दर्शाइएको छ ।

सन्तानका लागि आमाको महत्व अरुभन्दा बढी हुन्छ । त्यही भएर जीवित आमालाई मीठो खान र राम्रो लगाउन दिएर सम्मान गरी खुसी बनाउनुपर्छ भन्ने चलन छ । दिवंगत आमाका नाममा भने श्रद्धा भक्तिसाथ तर्पण, पिण्डदान र सिदादान गरिन्छ । वैशाखकृष्ण औँसीका दिन दिवंगत आमाले आश गर्ने भएकाले तर्पण, पिण्डदान र सिदादानसहित श्राद्ध गरे खुसी भएर आशीर्वाद दिने शास्त्रीय मान्यता छ ।

आमालाई सम्मान गर्न कुनै विशेष दिन पर्खनु पर्दैन । तर, सांस्कृतिक परम्पराअनुसार आमाको मुख हेर्ने र सम्मान व्यक्त गर्ने विशेष दिन मातातीर्थ औँसी हो । आमाप्रति श्रद्धाभाव व्यक्त गरिने भएकाले यो पर्वको निक्कै ठूलो महत्व छ ।

घरबाट टाढा रहेकाहरु आमाको मुख हेर्नका लागि घर पुग्ने तथा घर जान नपाएकाहरुले टेलिफोन गरेरै भए पनि आमालाई सम्झने गर्दछन् । हिजोआज सामाजिक सञ्जालमा आमाको तस्बिर राखेर तथा ‘भिडियो कल’मा हेरेर र कुरा गरेर सम्मान भाव प्रकट गर्ने चलनसमेत छ ।

दिवंगत आमाको सम्झनामा श्राद्ध तथा दान गर्न विभिन्न स्थान तथा धार्मिक तीर्थस्थलहरुमा मातातीर्थ मेला लाग्ने गरेको छ । कतिपय दर्शनार्थीहरु अघिल्लै साँझ दीप प्रज्वलन गरी रातभर जाग्राम बस्ने गर्छन् । उनीहरुले बिहान सबेरै स्नान गरी पूजा गरेर आमालाई सम्झन्छन् ।

मेलामा सहभागी भएर कुण्डमा दर्शन गरेमा आमा दिवंगत हुने छोराछोरीले आमालाई तिर्नुपर्ने ऋणबाट मुक्त हुने जनविश्वास छ । आमा नभएकाहरुले सकेमा प्रत्येक वर्ष, नसके एकपटक मातातीर्थ औँसीमा श्राद्ध गर्नुपर्ने मान्यतासमेत छ ।

आमा नहुनेहरु मातातीर्थमा गई स्नान गरी हरिहर (विष्णु र शिव) को पूजा गर्छन् । आजकै दिन भक्तपुरका नेवार समुदायले भक्तपुरको हनुमानघाटमा गई आमाको सम्झनामा श्राद्ध गरी तर्पण दिने प्रचलन छ ।

तपाइको प्रतिक्रिया
नोबेल मेडिकल कलेज छैटौँ पटक उत्कृष्ट करदाता सम्मानबाट सम्मानित
रुसी खगोल विज्ञान ओलम्पियाडमा एभरेस्टकी स्नेहालाई कांस्य
सुनसरीलाई सीसीटीभी निगरानीमा राख्ने योजना, २५० वटा जडान गरिँदै
दानबहादुर कार्कीको रिटमा बुधबार सर्वोच्चमा सुनुवाइ हुँदै
विराटनगरमा राति २ बजेसम्म व्यवसाय खोल्न पाइने, अनुमति प्रक्रिया सुरु
भारतीयका परिवार नै मिलेर नेपालमा लागुऔषध ‘सप्लाई’ : मोरङको रंगेलीबाट बुवा, आमा र छोरा पक्राउ
थाइल्यान्डमा एक भवनमा भीषण आगलागी, ११ जनाको मृत्यु
‘साउदीको अमेजनका गोदाममा नेपालीसहितका श्रमिक शोषणमा’
मोरङमा सेप्टिक ट्यांकीभित्र बालकको शव फेला
राजबहादुर शाह सर्वाधिक व्यक्तिगत करदाता घोषित
© 2024 Muluki Khabar. All Rights Reserved. Design & Develop By: Indesign Media Pvt. Ltd.