
नेपालको सबैभन्दा पुरानो लोकतान्त्रिक शक्ति नेपाली कांग्रेस यतिबेला गम्भीर आन्तरिक अन्तद्वन्द्व र वैचारिक अलमलको बन्धक बनेको छ। पुस २७ र २८ गतेका लागि आह्वान गरिएको ‘विशेष महाधिवेशन’ ले पार्टीभित्रको शक्ति सन्तुलन मात्र होइन, यसको भविष्यको दिशा समेत अनिश्चित बनाइदिएको छ।
एकातिर संस्थापन पक्षले यसलाई विधानविपरीतको कदम भनिरहेको छ भने अर्कोतिर महामन्त्रीद्वयको पक्षले यसलाई पार्टी पुनर्जागरणको अन्तिम कडीका रूपमा व्याख्या गरिरहेको छ। तर, यो विवादको चुरो पार्टी सुधारभन्दा पनि आगामी निर्वाचनको टिकट वितरण र नेतृत्वको वर्चस्वमा गएर ठोक्किएको देखिन्छ।
भदौ २३ को राजनीतिक घटनाक्रम र ‘जेनजी’ पुस्ताको उदाउँदो शक्तिले परम्परागत राजनीतिको जग हल्लाइदिएको छ। यो बदलिएको राष्ट्रिय परिस्थितिलाई सम्बोधन गर्न कांग्रेसले आफ्नो नीति र शैलीमा आमूल परिवर्तन गर्नुपर्नेमा कुनै दुविधा छैन। तर, यो परिवर्तन ‘विशेष महाधिवेशन’ जस्तो प्राविधिक शक्ति प्रदर्शनबाट सम्भव छ कि छैन भन्ने मुख्य प्रश्न हो। महामन्त्री विश्वप्रकाश शर्माले विभाजन हुँदैन भन्दै कार्यकर्तालाई आश्वस्त पार्न खोजे पनि पार्टीको माथिल्लो तहमा देखिएको ‘इगो’ र अविश्वासले विभाजनको रेखालाई झन् गाढा बनाउँदै लगेको छ।
फागुन २१ मा हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि जनतामा जानुपर्ने बेला कांग्रेस आफ्नै कार्यसमितिको बैठक र अधिवेशनको वैधानिकतामा रुमल्लिएको छ। भ्रष्टाचार, आर्थिक शिथिलता र सुशासनका मुद्दामा स्पष्ट दृष्टिकोण दिनुको साटो पार्टीका दुई धारबीचको मारकाटले कांग्रेसलाई नीतिगत रूपमा कमजोर बनाएको छ। कार्यकर्ताहरू अन्यौलमा छन्- उनीहरूले जनतालाई आफ्नो चुनावी एजेन्डा सुनाउने कि नेताहरूबीचको विवादको बचाउ गर्ने?
सभापति शेरबहादुर देउवाको मौनता र महामन्त्रीहरूको सक्रियताबीचको खाडलले कांग्रेसको ‘चेन अफ कमान्ड’ ध्वस्त भएको छ। नेतृत्वले समयमै निकास दिन नसक्दा र युवा नेतृत्वले संयम गुमाउँदा पार्टी ‘गफ गर्ने थलो’ मात्र बनेको छ। महामन्त्री शर्माले “अधिवेशनको हलबाट सबैभन्दा पहिला म बाहिर निस्कनेछु” भन्नु एउटा भावनात्मक अभिव्यक्ति त हुन सक्छ, तर यसले पार्टीको संरचनागत संकट समाधान गर्दैन।
नेपाली कांग्रेसका लागि विशेष महाधिवेशन एउटा अवसर बन्न सक्थ्यो, यदि यो केवल ‘अनुहार फेर्ने’ होइन ‘विचार फेर्ने’ थलो बनेको भए। तर, अहिलेको अवस्था हेर्दा यो महाधिवेशन एउटा पक्षले अर्को पक्षलाई गलाउने र अस्तित्व जोगाउने दाउपेचमा मात्र सीमित हुने देखिएको छ।
यदि यो किचलोले आगामी निर्वाचनमा कांग्रेसलाई थप कमजोर बनायो भने, यसको दोष केवल नेतृत्वलाई मात्र होइन, परिवर्तनको नाममा पार्टीलाई प्रयोग गर्ने ‘परिवर्तनकारी’ भनिएकाहरूलाई पनि जानेछ। कांग्रेसले बुझ्न जरुरी छ- जनताले इतिहासको ब्याज होइन, वर्तमानको ठोस कार्ययोजना खोजेका छन्।
























