दुई छोरा १५ वर्षदेखि सम्पर्कविहीन, पाँच नातिनातिनाको जिम्मेवारी वृद्ध दम्पतीको काँधमा

रंगेली । मोरङको रंगेली नगरपालिका–९ धनजुवाका महेन्द्र ऋषिदेवको जीवनमा दुःखमाथि दुःख थपिएको छ ।

वृद्धावस्थामा आफ्नै छोराहरूको सहारा पाउनुपर्ने बेला उनीहरू १५ वर्षदेखि सम्पर्कविहीन छन् । त्यसमाथि पाँच नातिनातिनाको पालनपोषण र शिक्षाको जिम्मेवारी उनकै काँधमा छ । वर्षौँदेखि बस्दै आएको घरसमेत भत्काइएपछि महेन्द्र र उनकी श्रीमती सावित्रीदेवी ऋषिदेवको परिवार अहिले सहारा र सुरक्षित बासको खोजीमा छ ।

महेन्द्रका दुई छोरा केसीकुमार ऋषिदेव र दीपचन्द ऋषिदेव करिब १५ वर्षअघि रोजगारीको सिलसिलामा भारत गएका थिए । भारत पुगेका दुवै छोरा अहिलेसम्म घर फर्किएका छैनन् । लामो समयदेखि फोनसमेत नगरेको महेन्द्रले बताए । बुढेसकालमा सहारा बन्नुपर्ने छोराहरू नै सम्पर्कविहीन भएपछि वृद्ध दम्पती समस्याबीच जीवन गुजार्न बाध्य छन् ।

महेन्द्रकी जेठी छोरी राधादेवी ऋषिदेव पनि रोजगारीको सिलसिलामा अन्यत्रै छिन् । उनका श्रीमानको करिब दुई वर्षअघि भारतको पञ्जाबमा मृत्यु भएपछि छोरी र छोराहरु अहिले महेन्द्रकै जिम्मेवारीमा छन् । आफ्नै आर्थिक अवस्था कमजोर हुँदाहुँदै पनि उनले नातिनातिनाको पालनपोषणसँगै शिक्षादीक्षाको जिम्मेवारी सम्हालिरहेका छन् ।

उनकी नातिनी रेणु ऋषिदेव आमगाछिस्थित महालक्ष्मी माध्यमिक विद्यालयमा कक्षा ८ मा र सोनु ऋषिदेव कक्षा ३ मा अध्ययनरत छन् । अन्य नातिनातिना सानै भएकाले घरमै रहने गरेको महेन्द्रले बताए । उनकी कान्छी छोरी रुकमणि ऋषिदेवको विवाह भइसकेको छ । उनी अन्यत्र बस्दै आए पनि समय–समयमा बुवाआमाको हेरचाह गर्छिन् ।

रंगेली–९ धनजुवामा ५० वर्षभन्दा अघिदेखि बसोबास गर्दै आएको ऋषिदेव परिवारले देवीस्थानको करिब १३ घुर ऐलानी जग्गामा घर बनाएर जीवन बिताउँदै आएको थियो । सोही स्थानमा ऋषिदेव समुदायको दिनाभद्री मन्दिर निर्माण गर्ने योजना अघि बढेपछि परिवारलाई उक्त ठाउँ खाली गर्न आग्रह गरिएको थियो ।

स्थानीयस्तरबाट पटकपटक आग्रह गर्दा पनि घर नहटाएपछि नगरपालिकाले डोजर प्रयोग गरी घर भत्काएको रंगेली–९ का वडा अध्यक्ष चुडामणि रेग्मीले बताए । रेग्मीका अनुसार महेन्द्रलाई करिब दुई वर्षदेखि उक्त स्थान खाली गर्न पटकपटक आग्रह गरिँदै आएको थियो । तर, घर नहटाएपछि अन्ततः डोजर प्रयोग गर्नुपरेको उनको भनाइ छ ।

उक्त स्थानमा दिनाभद्री मन्दिर निर्माणका लागि स्थानीयस्तरमा करिब ६० हजार रुपैयाँ संकलन भइसकेको र सोही रकमबाट निर्माण कार्य सुरु गर्ने उद्देश्यले देवीस्थानको जग्गा खाली गराइएको उनले बताए । मन्दिर निर्माणका लागि जग्गा खाली गराउने निर्णयसँगै लामो समयदेखि त्यही ठाउँमा बस्दै आएको परिवारको बास उठेको छ ।

आफ्नै नाममा जग्गा नभएको र नियमित आम्दानीको स्रोतसमेत नहुँदा महेन्द्रको परिवारको अवस्था झन् कठिन बनेको छ । महेन्द्र सामान्य ज्यालामजदुरी गरेर परिवारको गुजारा चलाउँदै आएका छन् । तर, पछिल्लो समय गाउँघरमै काम पाउन मुस्किल हुन थालेपछि दैनिक छाक टार्नसमेत समस्या भएको उनले बताए ।

‘घर गएपछि कहाँ बस्ने भन्ने समस्या भयो । अहिले अर्काको जग्गामा बसेका छौँ । काम पाए मजदुरी गर्छु, काम नपाए घरमा चुलो बल्नसमेत समस्या हुन्छ,’ महेन्द्रले आफ्नो पीडा सुनाए । वृद्ध दम्पतीसहित आठ जनाको परिवारको जिम्मेवारी बोकेका महेन्द्रका लागि अहिले नातिनातिनाको भविष्य सबैभन्दा ठूलो चिन्ता बनेको छ । विद्यालय जाने बालबालिकाका लागि आवश्यक कपडा, शैक्षिक सामग्री र दैनिक खानपानको व्यवस्था गर्नसमेत कठिन भइरहेको परिवारले जनाएको छ ।

चाडपर्व नजिकिँदै गर्दा बालबालिकाको आवश्यकता पूरा गर्न नसक्ने अवस्था आएपछि परिवार थप चिन्तित बनेको छ । घर गुमाउनुको पीडा एकातिर छ भने अर्कोतिर वृद्धावस्थामा आफ्नै सन्तानको साथ र सहारा नपाउनुको दुःख छ ।

दिनाभद्री मन्दिर निर्माणका लागि ऐलानी जग्गा खाली गराइएको भए पनि त्यहाँबाट हटाइएका महेन्द्रको परिवारको वैकल्पिक बसोबास र जीविकोपार्जनको व्यवस्था हुन नसक्दा उनीहरूको समस्या थपिएको छ । अहिले महेन्द्रको परिवारलाई तत्काल खाद्यान्न, लत्ताकपडा, बालबालिकाका लागि शैक्षिक सामग्री र सुरक्षित बसोबासको आवश्यकता छ ।

दुई छोरा वर्षौँदेखि बेखबर, आफ्नै जग्गा र आम्दानीको स्रोत नभएको अवस्थामा पाँच नातिनातिना हुर्काइरहेका महेन्द्रको परिवार सहयोगी हातको प्रतीक्षामा छ । वृद्धावस्था र आराम गर्नुपर्ने उमेरमा नातिनातिनाको भविष्य एवं परिवारको चुलो कसरी बाल्ने भन्ने चिन्ताले महेन्द्रलाई छाडेको छैन । घर गुमाएका ऋषिदेव परिवारका लागि अहिले एउटा सुरक्षित छानो र दुई छाक खानाको व्यवस्था नै सबैभन्दा ठूलो आवश्यकता बनेको छ ।