नेपाल संवत् ११४७ सुरु, वसन्तपुरमा झाँकीसहित उत्सव

काठमाडौं । मंगलबारदेखि नेपाल संवत् ११४७ सुरु भएको छ । नयाँ वर्षको अवसरमा काठमाडौं उपत्यकासहित देशका विभिन्न स्थानमा सांस्कृतिक कार्यक्रम, र्‍याली र शुभकामना आदानप्रदान गरी मनाइँदै छ ।

विशेषगरी नेवार समुदायले नेपाल संवत्लाई आफ्नो मौलिक नयाँ वर्षका रूपमा मनाउने गरेका छन् । काठमाडौं, ललितपुर र भक्तपुरसहित बनेपा, धुलिखेल, बाह्रबिसे तथा दोलखालगायत नेवार समुदायको बाहुल्यता रहेका क्षेत्रमा नयाँ वर्षको उत्सव मनाइएको छ ।

काठमाडौंको वसन्तपुरमा विभिन्न सङ्घसंस्थाको आयोजनामा झाँकीसहितका कार्यक्रम भएका छन् । परम्परागत वेशभूषा, बाजागाजा र सांस्कृतिक प्रस्तुति सहित सहभागीहरूले नयाँ वर्षको स्वागत गरेका छन् ।

नेपाल संवत् राष्ट्रिय विभूति शङ्खधर साख्वाःले विसं ९३७ अर्थात् इस्वी संवत् ८८० मा गरिब जनताको ऋणमोचन गराएर सुरु गराएको ऐतिहासिक मान्यता छ । लिच्छविकालीन राजा राघवदेवको शासनकालमा सुरु भएको यो संवत् नेपालको नामबाट नामकरण गरिएको मौलिक संवत् हो । पृथ्वीनारायण शाहको शासनकालसम्म यसले राष्ट्रिय संवत्को मान्यता पाएको इतिहास छ ।

शङ्खधर साख्वाःको सामाजिक योगदानको कदर गर्दै सरकारले उनलाई २०५६ मा राष्ट्रिय विभूति घोषणा गरेको थियो । नेपाल संवत्लाई राष्ट्रिय मान्यता दिने अभियान लामो समयदेखि चल्दै आएकोमा २०६५ मा सरकारले यसलाई राष्ट्रिय संवत्का रूपमा मान्यता दिएको थियो ।

नेपाल संवत्को नयाँ वर्षका अवसरमा नेवार समुदायले म्हः पूजा पनि गर्ने परम्परा छ । म्हः पूजामा आफ्नै शरीर र आत्माको पूजा गरी सुस्वास्थ्य, दीर्घायु, सुख, शान्ति र समृद्धिको कामना गरिन्छ । यस वर्ष प्रतिपदा तिथि दुई दिन परेकाले केही स्थानमा सोमबार नै नयाँ वर्ष मनाइएको छ भने कतिपय समुदायले मंगलबार म्हः पूजा र नयाँ वर्षका कार्यक्रम गर्दैछन् ।

नेपाल संवत् नेपाली इतिहास, मौलिक संस्कृति र पहिचानसँग जोडिएको संवत् हो। यसको नयाँ वर्षले सांस्कृतिक परम्पराको संरक्षणसँगै नयाँ पुस्तालाई आफ्नो इतिहास र सम्पदासँग जोड्ने अवसरका रूपमा पनि महत्त्व राख्दै आएको छ ।