‘कविताले बोलेको कुरा समयको एउटा चित्र पनि हो’

विराटनगर । मोरङको रंगेलीका रमेशचन्द्र अधिकारी आफ्नै भौगोलिक क्षेत्रमै रहेर साहित्य क्षेत्रमा सक्रिय छन् । उनका कृतिहरूमा २०७१ मा प्रकाशित ‘आमाको माया’ (सचित्र बाल चित्रकथा), २०८२ मा संयुक्त कृति ‘नेपाली निबन्धमाला’ र ‘बाल निबन्ध संग्रह’ तथा सम्पादित कृति ‘काव्यारोहण’ समावेश छन् । भर्खरै ‘माझीहाडम’ कविता संग्रह विमोचन गरेका उनले मुलुकी खबरकर्मी सुजता लिम्बूसँग आफ्नो सिर्जनाबारे अनुभव साझा गरेका छन् ।

१. ‘माझीहाडम’ शीर्षक रोज्नुको अर्थ र प्रेरणा के थियो ?

– माझीहाडम पूर्वी तराईको झापा र मोरङमा बसोबास गर्ने सन्थाल समुदायको मुखिया हो । संस्कृतिमा अत्यन्तै धनी यो जातिको संस्कृतिलाई विम्ब बनाएर कविता लेखेको थिएँ । पुस्तक प्रकाशक रेड पान्डा बुक्सलाई यही शीर्षक उपयुक्त लागेको भएर मैले पनि सहमति जनाएँ । यद्यपि, म आफू बाँचेको भूगोलमा यही समुदायको बस्ती छ ।

२. बाल्यकालका स्मृतिबाट सुरु भएर वेदनामा पुग्ने कविताको यात्रा किन रोज्नुभयो ?

– बाल्यकाल जीवनकै सबैभन्दा सुन्दर कालखण्ड हो । झल्याकझुलुक आइरहने सम्झनाहरु साँच्चिकै राम्रा हुन्छन् । मैले केही मात्रै यस्ता कविता राखेको छु । तर, तपाईंले भनेकै जस्तो चाहिँ छैनन् कविताहरु ।

३. कवितामा समय र सरलतको भावलाई कसरी मिलाउनु भयो ?

– कविता भनेको कविता नै हो । र हुनु पनि पर्छ । समयसँगै सरल भएर बग्न सक्ने बन्नु पनि कविताको सबल पक्ष हो भन्ने मेरो बुझाइ छ । मिलाएको भन्दा पनि मिलेर आएको चाहिँ हुनसक्छ । कविताले बोलेको कुरा समयको एउटा चित्र पनि हो जस्तो लाग्छ । त्यसैले मैले बाँचेको समय कवितामा आउन सकेको हुन सक्छ ।

४. मधेशी आदिवासी शब्दलाई शीर्षकमा राख्नुको सांस्कृतिक महत्व के हो ?

– अहिले संस्कृति वा संस्कारजन्य कुराहरू सजीव छन् भने त्यो आदिवासी, जनजाति , मधेशी आदि समुदायहरुसँगै बढी छ भन्ने मेरो आफ्नो बुझाइ हो । जो, जहाँ, जे भएर बाँचे पनि राष्ट्रियता त एकै हो । मलाई सांस्कृतिक कुराहरूले पनि तान्छन् । र यसरी नै आदिवासी संस्कृतिलाई विम्ब बनाउने रहर लागेको हो सायद ।

५. कवितामा देखिने वेदना व्यक्तिगत अनुभव हो कि सामूहिक ?

– कविलाई लागेको कुरा सर्वप्रथम त व्यक्तिगत पनि हो । तर, त्यो सबै या सधैं व्यक्तिगत मात्रै रहिरहँदैन । समालोचकीय दृष्टिकोणले हेर्दा त्यो समाजको अथवा सामूहिक पनि हुनसक्छ । कविताले बोलेको कुरा समयको एउटा चित्र पनि हो ।