मलाई अहिले अँध्यारोसँग डर लाग्दैन ।
डर लाग्न पनि उज्यालोको सम्झना बाँकी हुनुपर्दोरहेछ ।
सुरुका दिनमा आँखा चिम्लिँदा अँध्यारो हुन्थ्यो, खोल्दा पनि अँध्यारो । अहिले आँखा खुलेका छन् कि बन्द छन्, छुट्याउन औँलाले परेला छाम्नुपर्छ ।
आज दशौँ दिन हो कि होइन, मलाई थाहा छैन ।
मैले दिन गनेको हुँ ।
पहिलो दिन औँलाले भित्तामा एउटा धर्को कोरेँ । दोस्रो दिन अर्को । त्यसपछि अर्को ।
सातौँ कि आठौँ दिनमा औँलाले भित्ता भेट्न छाड्यो । शरीरले पनि दिन गन्न छाड्यो ।
तर मनले भनेको छ, आज दशौँ दिन हो ।
सायद मनलाई पनि बाँचिरहन एउटा मिति चाहिँदोरहेछ ।
____
त्यो आवाज अझै कानमा छ ।
पहिले टाढाबाट पहाड गर्जिएजस्तो भयो ।
त्यसपछि पानी ।
त्यसपछि ढुंगा ।
त्यसपछि लेदो ।
अनि मानिसहरू कराएको आवाज ।
‘भाग… भाग…!’
कता भाग्ने?
सुरुङमा भाग्नु भनेको अँध्यारोतिर दौडिनु हो ।
म पनि दौडिएँ ।
पछाडि फर्केर हेर्न सकिनँ । कसले कसलाई बोलायो, को लड्यो, को बग्यो, केही थाहा भएन ।
एकछिनपछि पछाडिबाट आएको आवाज अचानक रोकियो ।
त्यो मौनता नै सबैभन्दा डरलाग्दो थियो ।
त्यस दिन पहिलोपटक मैले थाहा पाएँ, ठूलो आवाजभन्दा आवाज एकाएक बन्द हुनु भयानक हुँदोरहेछ ।
____
पहिलो दिन ।
मलाई विश्वास थियो, उनीहरू आउँछन् ।
बाहिर मेरा साथीहरू छन् । इन्जिनियर छन् । सेना आउला । प्रहरी आउला । मेसिन आउला ।
यो सुरुङ उनीहरूले बनाएका हुन् । यसको नक्सा उनीहरूसँग छ ।
म कहाँ छु, उनीहरूले पत्ता लगाउँछन् ।
मैले पटकपटक कराएँ ।
‘म यहाँ छु…!’
आफ्नै आवाज फर्किएर आयो ।
‘…यहाँ छु… यहाँ छु…’
त्यो प्रतिध्वनिले केहीबेर मलाई अर्को मानिस पनि जीवित छ कि जस्तो लाग्यो ।
मैले फेरि बोलाएँ ।
‘कोही छ?’
उत्तर आयो,
‘…कोही छ…’
म हाँसेँ ।
आफ्नै आवाजसँग झुक्किएको मानिस कस्तो देखिँदो हो?
अँध्यारोले धन्न मेरो अनुहार देखेन ।
___
दोस्रो दिन ।
तिर्खा लाग्यो ।
भोकभन्दा तिर्खा निर्दयी हुँदोरहेछ ।
भोक पेटमा बस्छ । तिर्खा जिब्रोबाट सुरु भएर टाउकोभित्र पस्छ ।
भित्ताबाट चुहिएको पानी मैले हातमा थापेर पिएँ ।
त्यो पानी सफा थियो कि थिएन, सोचिनँ ।
बाँच्न चाहने मानिसले पानीको प्रयोगशाला खोज्दैन ।
मैले आमालाई सम्झिएँ ।
सानो हुँदा आमा भन्थिन्, ‘पानी बिस्तारै खा बाबु ।’
मलाई हाँसो उठ्यो ।
आमा, आज पनि म बिस्तारै नै खाइरहेको छु ।
एकएक थोपा ।
__
तेस्रो दिन ।
मलाई रिस उठ्यो ।
कसम, असाध्यै रिस उठ्यो ।
किन आएनन्?
यति ठूलो देश छ । सरकार छ । सेना छ । हेलिकप्टर छन् । ठूला मेसिन छन् ।
मानिसलाई चन्द्रमासम्म पुर्याउने संसारले केही मिटर माटोभित्रको मलाई किन भेट्न सक्दैन?
मैले भित्तामा लात हानेँ ।
दुख्यो ।
फेरि हानेँ ।
अझ दुख्यो ।
अन्तिममा थाहा भयो, म भित्तालाई होइन, आफ्नै बाँकी शक्तिलाई पिटिरहेको रहेछु ।
म बसेँ ।
र पहिलोपटक रोएँ ।
मानिस अरूका अगाडि रुँदा आँसु लुकाउँछ ।
यहाँ कसैसँग लुकाउनुपर्ने थिएन ।
तर अचम्म, आँसु धेरै आएन ।
सायद शरीरले पानी बचाइरहेको थियो ।
____
चौथो दिन ।
मेरी छोरी आइन् ।
साँच्चै होइन ।
मेरो टाउकोभित्र ।
स्कुलको पोसाक लगाएकी थिई ।
‘बाबा, फर्किने बेला चकलेट ल्याउनु है ।’
त्यो उसले मलाई अन्तिमपटक भनेकी थिई कि मैले अहिले बनाएको सम्झना हो?
म छुट्याउन सकिनँ ।
मैले उसलाई भनेँ, ‘ल्याउँछु ।’
ऊ गई ।
म अँध्यारोमा धेरै बेर मुस्कुराइरहेँ ।
त्यसपछि अचानक डर लाग्यो ।
यदि म फर्किनँ भने?
उसले केही दिन ढोका हेर्ली ।
त्यसपछि आमालाई सोध्ली, ‘बाबा कहिले आउनुहुन्छ?’
के उत्तर देली उसकी आमा?
‘बाबा सुरुङभित्र हुनुहुन्छ’?
कि,
‘बाबा अब आउनुहुन्न’?
मलाई मृत्युभन्दा त्यो प्रश्नसँग डर लाग्यो ।
____
पाँचौँ दिन ।
मैले भगवानलाई बोलाएँ ।
म धेरै धार्मिक मानिस होइन ।
बाहिर हुँदा भगवानका लागि समय थिएन । बिहान हतार, दिनभरि काम, बेलुका थकाइ ।
आज समय मात्रै छ ।
मैले सबैलाई सम्झिएँ ।
पशुपतिनाथ ।
बुद्ध ।
अल्लाह ।
जिसस ।
मलाई जसले सुन्छ, उसैलाई भनेँ,
‘मलाई निकाल ।’
त्यसपछि आफैँलाई लाज लाग्यो ।
बाहिर हुँदा केही नमाग्ने मानिस मृत्यु नजिक आएपछि किन यति स्वार्थी हुँदोरहेछ?
मैले प्रार्थना सच्याएँ ।
‘मलाई मात्रै होइन । यहाँ कोही अरू पनि जीवित छ भने उसलाई पनि निकाल ।’
केहीबेरपछि फेरि सच्याएँ ।
‘पहिले उसलाई निकाले पनि हुन्छ ।’
त्यो भनेपछि मन अलिक हलुका भयो ।
सायद मानिस मर्न डराएको बेला पनि थोरै राम्रो मानिस बन्न सक्दोरहेछ ।
___
छैटौँ दिन ।
आज आवाज आएको थियो ।
मलाई त्यस्तै लाग्यो ।
टक… टक…
म उठेँ ।
कान भित्तामा टाँसेँ ।
फेरि ।
टक…
मैले ढुंगाले भित्तामा हानेँ ।
टक! टक! टक!
‘म यहाँ छु!’
घाँटीले साथ दिएन ।
‘यहाँ…’
मलाई लाग्यो, बाहिरबाट कसैले खन्दैछ ।
म पागलजस्तो भित्तामा हानिरहेँ ।
हातबाट रगत आयो ।
आवाज फेरि आएन ।
त्यो मेसिन थियो?
ढुंगा खसेको थियो?
कि मेरो मुटुको आवाज भित्ताले फर्काएको थियो?
थाहा भएन ।
तर त्यस रात म निदाइनँ ।
उनीहरू आउँदैछन् भन्ने विश्वास निद्राभन्दा ठूलो थियो ।
___
सातौँ दिन ।
आज मैले मृत्युसँग कुरा गरेँ ।
ऊ कस्तो हुन्छ भनेर सोच्थेँ ।
कालो?
डरलाग्दो?
हातमा हतियार बोकेको?
होइन रहेछ ।
मृत्यु त थकाइ भएर आउँदोरहेछ ।
‘अब सुत्,’ भन्दोरहेछ ।
‘धेरै भयो ।’
शरीरले पनि उसको कुरा मान्न खोज्छ ।
बसिरहन गाह्रो हुन्छ । आँखा खोलिरहनुको अर्थ हुँदैन ।
मैले आफैँलाई चिमोटेँ ।
छोरीको नाम बोलाएँ ।
श्रीमतीको नाम बोलाएँ ।
आमाको नाम बोलाएँ ।
मानिसको जीवन आखिर केही नामहरूको संग्रह रहेछ ।
अन्तिम बेला सम्पत्ति सम्झिँदैन ।
बैंकको खातामा कति छ, सम्झिँदैन ।
कसले सम्मान गर्यो, कसले अपमान, सम्झिँदैन ।
उसलाई केही अनुहार घर फर्किन बोलाइरहेका हुन्छन् ।
____
आठौँ दिन ।
मैले आफूलाई बाहिर पुगेको देखेँ ।
घाम थियो ।
कस्तो अनौठो, सपनामा घामको ताप पनि महसुस भयो ।
माटोको गन्ध आयो ।
कसैले पानी दियो ।
मैले छोरीलाई अँगालो हालेँ ।
ऊ रोई ।
म पनि रोएँ ।
त्यसपछि आँखा खुले ।
अँध्यारो ।
मैले हात फैलाएँ ।
छोरी थिइन ।
त्यो दिन पहिलोपटक मलाई आशासँग रिस उठ्यो ।
आशा पनि कहिलेकाहीँ क्रूर हुँदोरहेछ ।
उसले पहिले बाहिर निकाल्छ ।
घाम देखाउँछ ।
आफ्ना मान्छे भेटाउँछ ।
अनि अचानक फेरि सुरुङमै फ्याँकिदिन्छ ।
____
नवौँ दिन ।
अब शरीर धेरै बोल्दैन ।
पहिले पेट कराउँथ्यो ।
अहिले चुप छ ।
तिर्खा पनि अर्कै किसिमको भएको छ ।
ओठ चर्किएका छन् । जिब्रो भारी छ ।
मलाई निद्रा मात्रै लाग्छ ।
तर निदाउन डर लाग्छ ।
हरेकपटक आँखा बन्द गर्दा एउटा प्रश्न आउँछ,
यदि यही अन्तिम निद्रा भयो भने?
त्यसैले म आफ्नै शरीरलाई सम्झाउँछु,
अहिले होइन ।
अलिकति पछि ।
एक घण्टा ।
अर्को एक घण्टा ।
त्यसपछि अर्को ।
दश दिन बाँच्ने योजना कसैले बनाउँदैन ।
मानिस एकएक घण्टा जोडेर दश दिन पुग्दोरहेछ ।
____
दशौँ दिन ।
आज फेरि आवाज आएको छ ।
यो पटक म हतारिएको छैन ।
कान भित्तामा राखेको छु ।
घर्ररर…
केही घुमिरहेको छ ।
मेसिन?
ड्रिल?
कि फेरि मेरो भ्रम?
मलाई थाहा छैन ।
पहिले भएको भए म कराउँथेँ ।
आज घाँटीमा आवाज छैन ।
मैले ढुंगा खोजेँ ।
एउटा भेटियो ।
भित्तामा हानेँ ।
टक ।
रोकिएँ ।
फेरि ।
टक ।
फेरि ।
टक ।
तीनपटक ।
बाहिर कसैले सुन्छ कि?
मलाई थाहा छैन ।
तर मैले आज पहिलोपटक एउटा कुरा बुझेँ ।
म दस दिनदेखि उद्धारको प्रतीक्षा मात्रै गरिरहेको थिइनँ ।
म दस दिनदेखि आफूलाई जीवित राखिरहेको थिएँ ।
बाहिर मानिसहरूले मलाई खोजिरहेका होलान् ।
कसैले नक्सा हेरिरहेको होला ।
कसैले माटो निकालिरहेको होला ।
कसैले मेरो नाम सूचीमा पढिरहेको होला ।
घरमा मेरी छोरीले अझै ढोका हेर्छे कि?
सायद उसले आज पनि आमालाई सोधी होली,
‘बाबा कहिले आउनुहुन्छ?’
उसकी आमाले के भनी होली?
मलाई थाहा छैन ।
तर म उत्तर दिन चाहन्छु ।
नानी,
बाबा आउँदैछ ।
बाबा ढिलो भएको मात्रै हो ।
तिमीले चकलेट मागेकी थियौ नि?
मलाई याद छ ।
सबै याद छ ।
त्यसैले म अहिले सुत्दिनँ ।
___
पख ।
फेरि आवाज आयो ।
यो पटक अलि नजिक ।
घर्ररर…
म भित्तामा कान टाँस्छु ।
मेसिन नै हो ।
हुनुपर्छ ।
म ढुंगा उठाउँछु ।
हात उठ्दैन ।
अर्को हातले उठाउँछु ।
टक ।
…
उताबाट पनि केही आयो कि?
पर्ख ।
हो ।
हो कि?
टक… टक…
हे भगवान्!
मेरो शरीर एकाएक काँपिरहेको छ ।
म रुन खोज्छु । आँसु आउँदैन ।
कराउन खोज्छु । आवाज आउँदैन ।
त्यसैले बाँकी रहेको सम्पूर्ण शक्ति मुटुमा जम्मा गरेर भित्तामा फेरि हान्छु ।
टक! टक! टक!
म यहाँ छु ।
सुन्दैछौ?
म यहाँ छु ।
म अझै मानिस हुँ ।
म अझै कसैको छोरा हुँ ।
कसैको श्रीमान् हुँ ।
एउटी सानी केटीको बाबा हुँ ।
मेरो घर छ ।
मेरो नाम छ ।
मेरो लागि ढोका हेरिरहेका आँखाहरू छन् ।
त्यसैले,
अलिक छिटो खन ।
मेरो सास धेरै बाँकी छैन ।
तर…
के कतै पृथ्वीमै प्रलय आएको त होइन ? कि सिंहदरबार बगायो ? बाहिर कोही बाँकी भए त अहिलेसम्म आउनुपर्ने हो !
२०८३ भाद्र २०, शनिबार १२:१४
प्रतीकात्मक तस्बिर
