अमेरिकामा मध्यावधि निर्वाचन : ट्रम्पको शक्ति जोगाउने कि रोक्ने ?

काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको आगामी दुई वर्षको राजनीतिक भविष्य कस्तो हुने भन्ने संकेत आज (मंगलबार) हुने मध्यावधि निर्वाचनले दिनेछ । संसद्का दुवै सदनमा रिपब्लिकन पार्टीको पकड कायम रहने वा डेमोक्र्याटिक पार्टीले शक्ति सन्तुलन आफ्नो पक्षमा पार्ने भन्ने प्रतिस्पर्धाले यस निर्वाचनलाई विशेष चासोको विषय बनाएको छ ।

ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालको मध्यबिन्दुमा हुन लागेको निर्वाचनलाई उनको नेतृत्व, कार्यशैली र सरकारले अघि सारेका नीतिप्रतिको जनमतका रूपमा हेरिएको छ । निर्वाचनको परिणामले ह्वाइट हाउसको आगामी राजनीतिक यात्रासमेत प्रभावित पार्नेछ ।

अमेरिकी कंग्रेसका दुवै सदन प्रतिनिधिसभा र सिनेटमा यसपटक नयाँ शक्ति समीकरण बन्ने सम्भावना छ । प्रतिनिधिसभाका सबै ४३५ सिट र सिनेटका १०० मध्ये ३५ सिटका लागि मतदान हुँदैछ । सिनेटका ३३ नियमित सिटसँगै दुई विशेष निर्वाचन पनि हुनेछन् । यसबाहेक ३६ राज्यमा गभर्नर चयनका लागि समेत मत खस्नेछ ।

अहिले दुवै सदनमा रिपब्लिकन पार्टीको बहुमत छ । तर, प्रतिनिधिसभामा उसको बहुमत निकै साँघुरो रहेकाले केही निर्वाचन क्षेत्रको परिणामले नै सत्ता समीकरण बदल्न सक्छ ।

डेमोक्र्याटिक पार्टीका लागि प्रतिनिधिसभामा बहुमत फर्काउनु र सिनेटमा आफ्नो शक्ति विस्तार गर्नु प्रमुख लक्ष्य बनेको छ । सिनेटमा बहुमत हासिल गर्न डेमोक्र्याटहरूले चार सिटको खुद वृद्धि गर्नुपर्ने अवस्था छ ।

यो निर्वाचन ट्रम्पका लागि पार्टीको जितहारसँग मात्र जोडिएको छैन । रिपब्लिकनले दुवै सदनमा बहुमत जोगाउन सके ट्रम्प प्रशासनलाई कानुन निर्माण, बजेट पारित र आफ्नो चुनावी प्रतिबद्धता कार्यान्वयन गर्न सहज हुनेछ । तर, डेमोक्र्याटहरूले प्रतिनिधिसभामा बहुमत ल्याएमा सरकारका निर्णयमाथि संसदीय निगरानी बढाउने, अनुसन्धान अघि बढाउने र प्रशासनका प्रस्ताव रोक्ने अवसर पाउनेछन् ।

अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनमा राष्ट्रपतिको दलले आफ्नो संसदीय बहुमत गुमाउने इतिहाससमेत रहेकाले यसपटकको प्रतिस्पर्धा थप अर्थपूर्ण बनेको छ । सत्तारूढ दलप्रति मतदाताको असन्तुष्टि देखिए त्यसको प्रत्यक्ष असर निर्वाचन परिणाममा पर्न सक्छ ।

यसपटक मतदाताका प्रमुख चासोमा महँगी र जीवनयापनको लागत, आर्थिक अवस्था, इरानसँगको युद्ध तथा ट्रम्प प्रशासनका विवादित नीतिहरू रहेका छन् । यी विषयमा मतदाताले व्यक्त गर्ने धारणा निर्वाचन परिणाममा निर्णायक हुन सक्ने रोयटर्सले जनाएको छ ।

अमेरिकी निर्वाचनमा निर्वाचित हुने प्रतिनिधिहरूले आगामी दुई वर्षका लागि संघीय संसद्मा आफ्नो भूमिका निर्वाह गर्नेछन् । त्यसैले मंगलबारको मतदानले तत्कालीन संसदीय शक्ति सन्तुलन मात्र नभएर सन् २०२८ मा हुने राष्ट्रपतीय निर्वाचनको तयारीमा समेत दुवै राजनीतिक दललाई नयाँ रणनीति बनाउन बाध्य पार्न सक्छ ।

अन्ततः यो निर्वाचनले अमेरिकी मतदाताले ट्रम्पलाई थप राजनीतिक शक्ति दिने वा उनको कार्यशैलीमाथि संसदीय अंकुश लगाउने भन्ने प्रश्नको जवाफ दिनेछ ।