विश्वकपको महायुद्ध : इतिहास बोकेको इङ्ग्ल्यान्ड र अर्जेन्टिना भिड्दै

अमेरिका । फिफा विश्वकप २०२६ को दोस्रो सेमिफाइनलमा आज (बुधबार) राति फुटबलका दुई परम्परागत प्रतिद्वन्द्वी इङ्ग्ल्यान्ड र अर्जेन्टिना आमनेसामने हुँदैछन् । एटलान्टा रंगशालामा हुने खेल नेपाली समयअनुसार राति १२ः४५ बजेबाट सुरु हुनेछ । विजेता टोलीले विश्वकपको फाइनलमा स्थान बनाउनेछ । विजेताले उपाधि रक्षाका लागि स्पेनसँग प्रतिस्पर्धा गर्नुपर्ने छ ।

विश्व फुटबलमा इङ्ग्ल्यान्ड र अर्जेन्टिनाबीचको प्रतिस्पर्धालाई सबैभन्दा ऐतिहासिक र भावनात्मक भिडन्तमध्ये एक मानिन्छ । सन् १९८२ को फकल्यान्ड युद्धपछि दुई देशबीचको राजनीतिक तनाव फुटबल मैदानसम्म पुगेको थियो । युद्धमा करिब ९ सय सैनिकको ज्यान गएको थियो भने बेलायती सेनाको पक्षबाट नेपाली गोर्खा सैनिकले पनि महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका थिए । त्यसयता विश्वकपमा भएका यी दुई टोलीका अधिकांश भेट इतिहासमा विशेष रूपमा दर्ज छन् ।

सन् १९८६ को विश्वकप क्वार्टरफाइनलमा डिएगो म्याराडोनाले गरेको विवादास्पद ‘ह्यान्ड अफ गड’ गोल र त्यसलगत्तै पाँच खेलाडीलाई छक्याउँदै गरेको ‘गोल अफ द सेन्चुरी’ फुटबल इतिहासका सर्वाधिक चर्चित क्षण हुन् । अर्जेन्टिनाले त्यो खेल २–१ ले जितेको थियो । सन् १९९८ मा अर्जेन्टिनाले पेनाल्टी सुटआउटमार्फत इङ्ग्ल्यान्डलाई पराजित गर्दा डेभिड बेकह्याम रातो कार्डका कारण आलोचनाको केन्द्र बने । त्यसको चार वर्षपछि सन् २००२ को विश्वकपमा भने बेकह्यामकै पेनाल्टी गोलबाट इङ्ग्ल्यान्डले १–० को जित निकाल्दै बदला लिएको थियो ।

यसपटक इङ्ग्ल्यान्ड क्वार्टरफाइनलमा नर्वेलाई अतिरिक्त समयमा २–१ ले हराउँदै अन्तिम चारमा पुगेको हो । जुड बेलिङ्घमले दुवै गोल गर्दै टोलीलाई जित दिलाएका थिए । बेलिङ्घम र कप्तान ह्यारी केनले यस विश्वकपमा समान ६–६ गोल गरेका छन् । एउटै विश्वकपमा एउटै टोलीका दुई खेलाडीले ६ वा सोभन्दा बढी गोल गरेको यो पहिलो अवसर हो । केनले बुधबार मैदान उत्रिए इङ्ग्ल्यान्डका लागि १२१ औँ अन्तर्राष्ट्रिय खेल खेल्नेछन् । जुन गोलरक्षकबाहेक कुनै पनि इङ्ग्लिस खेलाडीको सर्वाधिक हुनेछ ।

मुख्य प्रशिक्षक थोमस टुखेलको नेतृत्वमा इङ्ग्ल्यान्ड सन् २०१८ यता चौथोपटक ठूलो प्रतियोगिताको सेमिफाइनलमा पुगेको हो । टोली ६० वर्ष लामो प्रमुख उपाधिको खडेरी अन्त्य गर्दै फाइनल पुग्ने लक्ष्यमा छ ।

अर्कोतर्फ, साविक विजेता अर्जेन्टिना लगातार दोस्रो विश्वकप फाइनलमा पुग्ने लक्ष्यसहित मैदान उत्रँदैछ । प्रशिक्षक लियोनेल स्कालोनीको टोलीले यस विश्वकपमा लगातार ६ खेल जितेको छ भने पछिल्ला चार खेलमा प्रत्येकमा तीन–तीन गोल गरेको छ । अर्जेन्टिनाले प्रतियोगितामा हालसम्म सर्वाधिक १७ गोल गरेको छ ।

कप्तान लियोनेल मेस्सीले आठ गोलसहित फ्रान्सका किलियन एम्बाप्पेसँग संयुक्त रूपमा सर्वाधिक गोलकर्ताको स्थानमा छन् । क्वार्टरफाइनलमा स्विट्जरल्यान्डविरुद्ध गोल नगरे पनि उनले एलेक्सिस म्याक एलिस्टरको गोलका लागि अवसर सिर्जना गर्दै लगातार दोस्रो विश्वकपमा १० भन्दा बढी गोलमा प्रत्यक्ष योगदान दिने कीर्तिमान बनाए ।

सेमिफाइनलअघि अर्जेन्टिनाले फिफाको विशेष अनुमतिमा आफ्नो ऐतिहासिक निलो ‘अवे’ जर्सी लगाउने भएको छ । यही जर्सीमा उसले सन् १९८६ र १९९८ को विश्वकपमा इङ्ग्ल्यान्डलाई हराएको थियो । इङ्ग्ल्यान्ड भने परम्परागत सेतो पोसाकमै मैदान उत्रिनेछ ।

विश्वकपसहित सबै अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा यी दुई टोली १४ पटक आमनेसामने भएका छन् । इङ्ग्ल्यान्डले ६ खेल जितेको छ भने अर्जेन्टिनाले दुई खेलमा सफलता हासिल गरेको छ । बाँकी ६ खेल बराबरीमा टुंगिएका छन् । जसमध्ये एक खेलमा अर्जेन्टिनाले पेनाल्टी सुटआउटमार्फत जित निकालेको थियो । सन् १९८६ यता निर्धारित ९० मिनेटभित्र अर्जेन्टिनाले इङ्ग्ल्यान्डलाई हराउन सकेको छैन भने पछिल्ला पाँच भेटमा इङ्ग्ल्यान्ड अपराजित छ । दुई टोलीबीचको पछिल्लो भेट सन् २००५ को मैत्रीपूर्ण खेलमा भएको थियो । जहाँ इङ्ग्ल्यान्डले ३–२ को रोमाञ्चक जित निकालेको थियो ।

चार दशकभन्दा लामो इतिहास, फकल्यान्ड युद्धको पृष्ठभूमि, म्याराडोना र बेकह्यामले बनाएको विरासत तथा अहिले मेस्सी र केनको नेतृत्वमा विश्वकप फाइनलको दौडजस्ता कारणले बुधबारको सेमिफाइनल एउटा फुटबल खेल नभई विश्व फुटबलकै सबैभन्दा ठूलो प्रतिद्वन्द्विताको अर्को ऐतिहासिक अध्याय बन्ने देखिन्छ ।