
काठमाडौं । परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले बदलिँदो विश्व परिवेशमा नेपालको राष्ट्रिय हितको संरक्षण तथा अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा प्रभावकारी प्रतिनिधित्वका लागि नयाँ पुस्ताका कूटनीतिज्ञमा आलोचनात्मक सोच, अनुकूलनशीलता, सहकार्य र निरन्तर सिक्ने क्षमताको विकास गर्नुपर्ने बताएका छन्।
परराष्ट्र मामिला अध्ययन प्रतिष्ठान (आइएफए) ले बिहीबार काठमाडौंमा आयोजना गरेको ‘विश्वव्यापी प्रवृत्ति, स्थानीय दिशा : नेपालको भावी पुस्ताको कूटनीति’ विषयक सेमिनारको उद्घाटन गर्दै मन्त्री खनालले प्रभावकारी कूटनीतिको आधार आफ्नै देश, समाज, संस्कृति, सबल पक्ष र सीमितताको गहिरो बुझाइ भएको बताए।
नेपाल प्राचीन सभ्यताको सङ्गमस्थल भएको उल्लेख गर्दै उनले देशको सांस्कृतिक, प्राकृतिक तथा दार्शनिक पहिचानलाई अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा आत्मविश्वासका साथ प्रस्तुत गर्नुपर्नेमा जोड दिए। हिमाल, पहाड र तराईका समुदायका साथै किसान, उद्यमी, युवा तथा श्रमिकका आकाङ्क्षा र अपेक्षा बुझ्न सक्ने कूटनीतिज्ञ आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो।
मन्त्री खनालले कूटनीतिक क्षेत्रमा प्रमाणमा आधारित विश्लेषण, समस्या समाधान गर्ने आलोचनात्मक सोच, परिस्थितिअनुसार तत्काल अनुकूल हुन सक्ने क्षमता, विविध संस्कृति र समुदायका सरोकार बुझ्ने सहानुभूति तथा विभिन्न क्षेत्र र संस्थाबीच सहकार्य गर्ने सीप आवश्यक रहेको बताए। साथै, निरन्तर अध्ययन र ज्ञान हासिल गर्ने प्रवृत्तिलाई पनि उनले कूटनीतिज्ञको महत्वपूर्ण गुणका रूपमा उल्लेख गरे।
तीव्र गतिमा परिवर्तन भइरहेको विश्व परिवेशमा नयाँ ज्ञान र सीप हासिल गर्न नसक्ने व्यक्ति तथा संस्था पछाडि पर्ने बताउँदै उनले युवा कूटनीतिज्ञलाई अंग्रेजी, चिनियाँ र अरबीजस्ता अन्तर्राष्ट्रिय भाषासँगै नयाँ विषय र विधामा समेत दक्षता हासिल गर्न आग्रह गरे।
भगवद्गीताको ‘कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन’ भन्ने सन्देश स्मरण गराउँदै मन्त्री खनालले कूटनीति र राष्ट्र निर्माणमा आफ्नो जिम्मेवारी इमानदारीपूर्वक निर्वाह गर्नुपर्ने बताए। उनले युवा कूटनीतिज्ञ, अनुसन्धानकर्ता तथा पेसाकर्मीलाई सरकार, अनुसन्धान र पैरवीका विभिन्न क्षेत्रमा रहेर पनि नेपालको कूटनीतिक समुदायको अभिन्न अङ्गका रूपमा सक्रिय योगदान गर्न आह्वान गरे।

























