कोदो उत्पादनमा प्रधानमन्त्रीको जोड, के छ यसको महत्त्व ?

Share this
777shares
मुलुकी खबर
मुलुकी खबर
clock२०८२ साउन १६, शुक्रबार १२:१८

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले देशभर कोदो उत्पादन बढाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन् । कोदो दिवसको अवसरमा शुक्रबार शुभकामना सन्देश दिँदै प्रधानमन्त्री ओलीले साउन १६ गतेलाई राष्ट्रिय कोदो दिवसका रूपमा मनाउने निर्णय सरकारले गरेको बताए ।

उनले कोदो परम्परागत खाद्यान्न मात्रै नभई अत्यन्त पोषिलो र स्वास्थ्यका दृष्टिले महत्त्वपूर्ण बाली भएको उल्लेख गर्दै यसको प्रवर्धन जरुरी भएको बताए । प्रधानमन्त्री ओलीले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत शुभकामना सन्देश जारी गर्दै भने, ‘कोदो हाम्रो परम्परागत खाद्यान्न बाली मात्र होइन, यसको पोषणीय महत्त्व छ । ‘ग्लाइसेमिक इन्डेक्स’ कम हुने भएकाले रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रण गर्न, यसमा हुने फाइबरले हृदय स्वास्थ्य मजबुत बनाउन मद्दत गर्छ । सिँचाइ बिना नै उत्पादन हुन सक्ने यस्तो गुणकारी खाद्यान्नलाई प्रवर्धन गर्न सरकारले यस वर्षदेखि साउन १६ गतेलाई राष्ट्रिय कोदो दिवसका रूपमा मनाउने निर्णय गरेको हो । कोदो उत्पादन बढाऔं, कोदोका परिकारहरु उपभोग गरौं ।’

प्रधानमन्त्रीको भनाइ अनुसार कम ग्लाइसेमिक इन्डेक्सका कारण मधुमेह नियन्त्रणमा कोदोको महत्त्व छ भने उच्च फाइबरको मात्रा हृदय स्वास्थ्यका लागि उपयोगी मानिन्छ । यस्तै, पानी र मलजस्ता उच्च लगानी नचाहिने भएकाले कोदो साना किसानहरूको लागि पनि उपयुक्त बाली हो ।

सरकारले यस वर्षदेखि साउन १६ गतेलाई राष्ट्रिय कोदो दिवस मनाउन थालेको छ । कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयअन्तर्गत कृषि विभागको आयोजनामा यो दिवस पहिलोपटक औपचारिक रूपमा मनाइएको छ ।

विभागका महानिर्देशक प्रकाशकुमार सञ्जेलको अध्यक्षतामा ‘प्रथम राष्ट्रिय कोदो दिवस मूल आयोजक समिति’ गठन गरिएको छ । ‘कोदोजन्य परिकारको आहारः खाद्य सुरक्षा र स्वस्थ जीवनको आधार’ भन्ने नारासहित दिवस मनाइएको हो ।

कृषि विभागका अनुसार कोदो दिवस मनाउनुको उद्देश्य कोदोजस्ता परम्परागत, सहनशील र पोषणयुक्त बालीको प्रवर्धन गर्नु हो । कोदोजस्तो बालीले जलवायु परिवर्तनसँग जुध्न सक्ने क्षमताका साथै साना किसानहरूको जीविकोपार्जनमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्छ ।

नेपालमा कोदो खेती पहाडी तथा मध्यपहाडी भू–भागहरूमा गरिँदै आएको छ । तर, पछिल्ला वर्षहरूमा सस्तो मूल्य, श्रमघनत्व, नयाँ पुस्ताको खेतीमा रुचि नहुनुजस्ता कारणले कोदो खेतीको क्षेत्रफल घट्दै गएको तथ्यांकले देखाउँछ । यस्तो अवस्थामा कोदो दिवसमार्फत यसको उत्पादन र उपभोगतर्फ आममानसिकता फर्काउने सरकारको प्रयास सकारात्मक मानिएको छ ।

विभिन्न अध्ययनहरूले कोदोमा प्रोटिन, फाइबर, आइरन, क्याल्सियम लगायतका तत्त्व प्रशस्त मात्रामा पाइने देखाएका छन् । परम्परागत रूपमा ढिँडो, रोटी, रक्सी, आटा, लावा जस्ता परिकार बनाइने कोदो आजको आधुनिक खानपान प्रवृत्तिमा समेत पुनःस्थापित गर्न सकिने सम्भावना कृषि विज्ञहरूले औंल्याएका छन् ।

दिवसको अवसरमा विभिन्न जिल्लाहरूमा कोदोको परिकार प्रदर्शनी, खेतीसम्बन्धी प्रविधिको प्रदर्शन, किसान सम्मान तथा पोषणसम्बन्धी जनचेतनामूलक कार्यक्रमहरू आयोजना गरिएको छ । कृषि विभागका अनुसार आगामी वर्षहरूमा कोदो उत्पादन बढाउने योजना बनाइएको छ भने कोदोबाट बन्न सक्ने व्यावसायिक परिकार उत्पादन र बजार विस्तारका लागि छुट्टै रणनीति निर्माण गरिनेछ ।

सरकारको यो निर्णयलाई कृषिविद, पोषणविद् तथा वातावरणविद्ले सकारात्मक रूपमा लिएका छन् । उनीहरूले खाद्य सुरक्षामा संकट देखा पर्न थालेको अवस्थामा स्थानीय र पोषिलो बाली प्रवर्धन गर्नु दिगो विकासको आधार बन्न सक्ने धारणा व्यक्त गरेका छन् ।

उनीहरुका अनुसार कोदो दिवसको घोषणामार्फत सरकारले परम्परागत बालीको संरक्षण, उत्पादनवृद्धि, पोषण सुरक्षाको सन्देश दिएको छ । कोदोले साना किसानको जीवनस्तर उकास्नेसम्मको उद्देश्यसहित सन्देश प्रवाह गर्न खोजिएको छ ।

तपाइको प्रतिक्रिया
शीर्ष नेताको सम्बोधन, रित्तो दर्शक दीर्घा: मोरङमा कांग्रेस इतर पक्षको अधिवेशन
बहिरा फुटबल टोली दक्षिण कोरिया जाने
मत्स्यपोखरीमा चार दिन पर्यटन, संस्कृति र साहित्यको उत्सव
राप्रपामा अध्यक्षका लागि आधा दर्जन नेताको दौडधुप, लिङ्देनलाई चुनौती
लुम्बिनीले टस जितेर बलिङ रोज्दा सुदूरपश्चिम पहिले ब्याटिङ गर्दै
विराटनगरमा कर दिवस मनाइयो, करदातामैत्री प्रणालीमा जोड
प्रहरीको नाममा भ्रामक सूचना फैलाउने दुई जना नियन्त्रणमा पक्राउ
सिन्धुलीमा ढुंगाको लोहोरो प्रहार गरी श्रीमतीको हत्या, श्रीमान् पक्राउ
सिन्धुलीमा ढुंगाको लोहोरो प्रहार गरी श्रीमतीको हत्या, श्रीमान् पक्राउ
नोबेल मेडिकल कलेज छैटौँ पटक उत्कृष्ट करदाता सम्मानबाट सम्मानित
रुसी खगोल विज्ञान ओलम्पियाडमा एभरेस्टकी स्नेहालाई कांस्य
© 2024 Muluki Khabar. All Rights Reserved. Design & Develop By: Indesign Media Pvt. Ltd.