विलासी गाडी विवादमा फसे बालेन साह : ‘वैकल्पिक शक्ति’को दाबी र व्यवहारबीच विरोधाभास

विराटनगर । आफूलाई पुरानो राजनीतिक प्रणालीको विकल्प र परिवर्तनको प्रतीकको रूपमा प्रस्तुत गर्दै बालेन साह (बालेन्द्र)ले झापाको निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ५ बाट प्रतिनिधिसभा सदस्यमा उम्मेदवारी दिएका छन् ।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का वरिष्ठ नेता एवं काठमाडौं महानगरपालिकाका निवर्तमान मेयार बालेन पछिल्लो समय विलासी गाडी विवादमा नराम्ररी फसेका छन् । उक्त विवादले ‘वैकल्पिक शक्ति’को दाबी र व्यवहारबीचको विरोधाभासलाई सतहमा ल्याइदिएको छ ।

पछिल्लो समय उनले प्रयोग गर्दै आएको भनिएको महँगो ‘ल्यान्ड रोभर डिफेन्डर’ गाडीले उनको राजनीतिक दाबी र व्यवहारबीचको गहिरो विरोधाभास उजागर गरिदिएको हो । ‘पुराना नेताहरूले देखाएका विलासिता र पहुँचविरोधी शैलीका लागि आलोचना गर्ने नेता आफूले अरूबाट प्राप्त विलासी सुविधा प्रयोग गर्नु कत्तिको न्यायसंगत हो ?’ भनेर सामाजिक सञ्जाल र राजनीतिक वृत्तमा बहस चर्किएको छ ।

तर, बालेन र उनका समर्थकले यो विवादलाई भने सामना गर्न सकेको देखिँदैन । उल्टै यति महँगो र ‘अवैध हिसाब’ले लिएको भनिएको गाडीका विषयमा प्रश्न उठाउनेलाई नै अपशब्द प्रयोग गर्दै सामाजिक सञ्जालमार्फत गालीगलौज गर्ने काम भइरहेको छ । अर्थात्, यति ठूलो विवादको भुंग्रोमा फसेका बालेनलाई ‘देवत्वकरण’ गर्ने काम भइरहेको छ । तर, जनमानसबाट उठेको प्रश्नको उचित जवाफ दिनबाट बालेन चुकिरहेका छन् ।

समर्थकको भिडले त उनले गरेका सबै गलत हर्कतको ढाकछोप गर्ने काम मात्रै गरिरहेको छ । बालेनको शैली र उनका समर्थकले गरिरहेको ‘देवत्वकरण’ले भोलि देशलाई कता पुर्याउँछ भन्ने चिन्ता राजनीतिक विश्लेषकहरूले गरिरहेका छन् । उनीहरु उद्योगी कमल मालपानीले चुनावी प्रचारको लागि उपलब्ध गराएको गाडीले साहको ‘नयाँ र वैकल्पिक शक्ति’ भन्ने छविलाई चुनौती दिएको बताउँछन् । यातायात व्यवस्था कार्यालयको तथ्यांक अनुसार गाडी रुपन्देहीको तिलोत्तमास्थित त्रिमूर्ति इन्डस्ट्रिज प्रा.लिको नाममा दर्ता छ ।

कमल मालपानीले चुनावी प्रचारका लागि गाडी उपलब्ध गराएको पुष्टि गरिसकेका छन् । यसले पारदर्शिता र स्वतन्त्र निर्णयको सवाल उठाउँछ । ‘अरु नेताले लुटेर देशलाई गरिब र कंगाल बनाए’ भन्ने आरोप लगाउने बालेनकै पारदर्शितामा प्रश्न उठिरहेको छ । उनको चौतर्फी आलोचना भइरहेको छ ।

कोशी प्रदेशका प्रहरी प्रमुख डीआईजी विनोद घिमिरेले सुरक्षा जोखिम र चुनावी माहोललाई मध्यनजर गर्दै बालेनका लागि सुरक्षा व्यवस्था कडा पारिएको बताए । ‘अरुको भन्दा बालेनलाई अलि बढी नै चुनौती देखिन्छ । त्यही हिसाबले सुरक्षा व्यवस्था मिलाइएको छ,’ उनले भने ।

तर, नागरिकहरुले भने आफूलाई भावी प्रधानमन्त्री दाबी गर्ने बालेनको हर्कत पटक्कै मन पराएका छैनन् । विश्लेषकहरूले सुरक्षा आवश्यकता र विलासी गाडीको प्रयोगबीचको सम्बन्धमा आलोचनात्मक प्रश्न उठाइरहेका छन् । राजनीतिक विश्लेषकहरूको तर्क छ, ‘सुरक्षा आवश्यक थियो भने साधारण गाडीमा पनि गर्न सकिन्थ्यो । विलासी गाडीले राजनीतिक सन्देशलाई प्रभावित गर्छ ।’

बालेनले विगतमा पुराना दलहरूको विलासिता, पहुँच र शक्ति दुरुपयोगको आलोचना गर्दै आफूलाई सादगी र इमानदार नेतृत्वको विकल्प प्रस्तुत गर्दै आएका थिए । तर, अरूबाट प्राप्त विलासी सुविधा प्रयोगले उनलाई मूल्यांकनको परीक्षामा उभ्याएको छ ।

‘वैकल्पिक शक्ति’का दाबीकर्ता नेताले पारदर्शिता र नैतिकता कायम राख्न नसक्दा जनतामाथि विश्वासघात हुने टिप्पणी सार्वजनिक रुपमा उठ्न थालेको छ । ‘कानुनी दृष्टिले विवाद नभए पनि राजनीतिक नैतिकताको प्रश्न अनुत्तरित छ,’ विश्लेषकहरु भन्छन् ।

सामाजिक सञ्जालमा ‘पुराना नेताहरूले गरेको विलासिताको आलोचना गर्नु मात्रै पर्याप्त छैन । तर, आफूले देखाएको व्यवहार कति फरक छ भन्ने मूल्यांकन पनि अब जनताको हातमा छ’ भनेर टिप्पणी भइरहेको छ । राजनीतिक दल र उम्मेदवारले अब आलोचना गर्ने शैलीमा मात्रै नभएर व्यवहारमा पनि फरक देखाउन सक्षम हुनुपर्ने सुझाव पनि आइरहेको छ ।

तेह्रथुम, पाँचथर, इलाम र ताप्लेजुङजस्ता जिल्लामा चुनावी दौडाहामा बालेनको गाडी प्रयोग राजनीतिक बहसको केन्द्रबिन्दु बनेको छ । यसले सुरक्षा वा सुविधा मात्रको विषय नभएर वैकल्पिक शक्तिको दाबी र वास्तविक व्यवहारबीचको विसंगति उजागर गरेको छ ।

चुनावी प्रचारका लागि बालेनले प्रयोग गरेको गाडी झापा क्षेत्र नम्बर ५ मा पूर्वप्रधानमन्त्री एवं एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीसँगको प्रतिस्पर्धामा पनि चर्चामा आएको छ । बागमती प्रदेश दर्ता नम्बर ०१–०३३ च ४३४३ को कालो ‘ल्यान्ड रोभर डिफेन्डर’ जगुरा ल्यान्ड रोभर लिमिटेडको उत्पादन हो । जसको नेपाली मूल्य ८ करोड रुपैयाँ बताइन्छ । तर, नेपालमा डिफेन्डर बिक्री वितरण गर्दै आएको कायरोस इन्टरनेसनल प्रा.लिले वास्तविक मूल्य ४ करोड २९ लाख रहेको जानकारी दिएको छ ।

त्रिमूर्ति इन्डस्ट्रिज प्रा.लिको नाममा दर्ता गाडी मालपानीको स्वामित्वमा छ । कमल मालपानी उद्योगी हुन् । जसको लगानी सुर्तीजन्य वस्तु, चाउचाउ उद्योग, पाँचतारे होटल ‘सफ्रोन सीके’ र अन्य व्यवसायमा समेत रहेको छ । केही वर्षअघि उनलाई मानपदवी जनसेवाश्री पदकले सम्मानित गरिएको थियो ।

तर, मालपानीविरुद्ध कर छली र नक्कली भ्याटको कारोबारमा मुद्दा दायर गरिएको जानकारी छ । २०७६ पुसमा राजस्व अनुसन्धान विभागले श्रीराम टोबाको उद्योग प्रा.लिविरुद्ध १० करोड ७३ लाख बिगो दाबी गर्दै रुपन्देही जिल्ला अदालतमा मुद्दा दायर गरेको थियो । यो मुद्दाको स्थिति हालसम्म अस्पष्ट छ ।

चुनावी प्रचारका लागि बालेनलाई गाडी उपलब्ध गराएपछि मालपानी फेरि चर्चामा आएका छन् । यसले ‘चुनावी सुरक्षा र सुविधा मात्रको नाममा यस्तो महँगो गाडीको प्रयोग वैध र नैतिक छ कि छैन ? भन्ने प्रश्न राजनीतिकर्मी र उद्योगीबीचको सन्दर्भमा उठिरहेको छ ।

विश्लेषकहरुका अनुसार बालेनको गाडी विवाद सुरक्षा वा विलासिता मात्रको विषय नभएर नयाँ राजनीतिक नेतृत्वको मूल्य, नैतिक मापदण्ड, र जनविश्वासको परीक्षण पनि हो । पुराना शैलीविरुद्धको राजनीतिक प्रतिवाद मात्रै नभएर नेतृत्वको व्यवहार र पारदर्शितामा आधारित मूल्यांकन अब मतदाताको हातमा आएको उनीहरुको भनाइ छ ।

‘के बालेनले प्रस्तुत गरेको ‘वैकल्पिक शक्ति’ र ‘नयाँ राजनीति’ प्रचार व्यवहारसँग मेल खान्छ कि छैन ? भन्ने जवाफ सामाजिक र राजनीतिक वृत्तले खोजिरहेको पाइन्छ । यो प्रश्नको जवाफले आगामी चुनाव र वैकल्पिक राजनीतिक अभ्यासको दिशामा ठूलो असर पार्ने विश्लेषण गरिएको छ ।