सलाम जेनजी ! जसले बचाए विराटनगरको वीरेन्द्र सभागृह

विराटनगर । जेनजीका नाममा सुरु भएको आन्दोलन हिंसात्मक हुँदा विराटनगरका सरकारी कार्यालयमा आगजनी र तोडफोड गरियो ।

अधिकांश सरकारी संरचना जलाएर ध्वस्त पारियो । तर, सबैजसो संरचना ध्वस्त हुँदा पनि एउटा ऐतिहासिक सभागृह भने जोगिएको छ । विराटनगरको वीरेन्द्र सभागृह जोगिनुको श्रेय अनमोल लिम्बूलाई जान्छ ।

विराटनगर महानगरपालिका–६ का २३ वर्षीय अनमोल जेनजी समूहको आन्दोलनमा सोमबारदेखि नै सक्रिय थिए । पहिलो दिनको प्रदर्शन शान्तिपूर्ण रहयो । तर, मंगलबार अराजक समूह मिसिएपछि स्थिति हिंसात्मक बन्यो ।

अराजक भिडले आगजनी गरेर कोशी प्रदेशको प्रदेशसभा भवन, प्रदेश प्रमुखको कार्यालय, मन्त्रालयहरु र अन्य दर्जनौं सरकारी कार्यालय ध्वस्त बनायो । मोरङको जिल्ला प्रशासन र हुलाक कार्यालयमा तोडफोड गर्दै आगो झेसेर अघि बढेको समूह ‘जिन्दावाद’ र ‘मुर्दावाद’को नारा लगाउँदै विराटनगर–७ को वीरेन्द्र सभागृहमा पुग्यो ।

मुख्य गेटको ताला फुटाउँदै भित्र प्रवेश गर्यो । स्थानीयमा त्रास फैलिएको थियो । त्यतिबेलासम्ममा प्रशासन र हुलाक कार्यालयबाट उडेको धुवाँले आकाश कुइरीमण्डल भइसकेको थियो । सार्वजनिक भएको भिडियोमा पनि त्यो दृश्य देख्न सकिन्छ ।

उत्तेजित भिडले विराटनगरको ऐतिहासिक सभागृह जलाउने प्रयास गर्यो । तर, जेनजी आन्दोलनको अग्रपंक्तिमा रहेका अनमोल सभागृहअगाडि खडा भए । पसिनाले भिजेको हतास अनुहारसहित काँधमा नेपालको झन्डा राखेर उभिएका उनले उक्त भिडलाई सम्झाइबुझाइ गर्न थाले ।

अनमोल लिम्बू

अनमोललाई तेजनारायण चौधरीसहितका केही जेनजी युवाले साथ दिए । त्यत्तिकैमा २–४ जना युवाहरुले सभागृहमा लुटपाट गर्न थालिहाले । केहीले भित्रबाट सामान ल्याएर मोटरसाइकलमा राख्दै ओसार्न थाले । भिडमा रहेका केहीले हातमा खन्ती, फरुवालगायत बोकेका थिए ।

तर, माहोल नियन्त्रण बाहिर जान लाग्दा पनि उत्तेजित भिडलाई अनमोलले सम्झाइबुझाइ गर्न छाडेनन् । उनले सभागृह बचाउन भूमिका खेलेको भिडियो टिकटकलगायतका सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भइरहेको छ । वीरेन्द्र सभागृह बचाउन भिडलाई ‘कन्भिन्स’ गर्न सफल उनको चौतर्फी प्रशंसासमेत भइरहेको छ ।

सच्चा जेनजीका रूपमा सबैले उनको तारिफ गर्दै ‘सलाम जेनजी’ भनिरहेका छन् । भिडलाई सम्झाइबुझाइ गर्दै अनमोलले भनेका छन्, ‘यो हाम्रै सम्पत्ति हो । हामीलाई नै चाहिन्छ । केही पनि गर्न हुँदैन । यति राम्रो बनेको छ । ‘दाइ’ यस्तो केही नगर्नु न । यो जेनजीको आन्दोलन हो । यसमा केही नगरिदिनु न । बाहिरका सामान लैजानु, बरु भित्र नगइदिनु ।’

त्यति भन्दै गर्दा राजनीतिक दलका नेताहरुप्रति अनमोल केही आक्रोशित सुनिन्छन् । उनले आग्रह गरिरहँदा भिडको आक्रोश भने रोकिँदैन । प्रधानमन्त्रीको राजीनामा नआएसम्म तोडफोड र आगजनी रोकिँदैन भन्ने धम्कीपूर्ण आवाज भिडबाट आउँछ । तर, हार नमानिकन उनी सम्झाउँछन्, ‘ओली (प्रधामन्त्री केपी शर्मा ओली)ले छोडिसक्यो । यस्ता काम छाडौं ।’

अनमोलले केही समय अनुनय विनय गर्दै आक्रोशित भिडलाई मत्थर बनाएर बाहिर निकाले । आगजनी र तोडफोडको तयारीसहित सभागृह प्रवेश गरेको समूह त्यहाँ केही नगरिकन निस्कियो । अर्को समूह प्रवेश गरेन । तर, सामान्य लुटपाट र चोरी भने भयो । आगजनी हुनबाट सभागृहलाई जोगाएपछि उनले भनेका छन्, ‘हामीले बचाउन सफल भएका छौं, यति राम्रो ठाउँलाई ।’

विराटनगरमा आन्दोलत हिंस्रक बनिरहँदा अनमोल सच्चा जेनजीका रूपमा प्रस्तुत भए । ऐतिहासिक सम्पदा ध्वस्त हुने भयो भनेर स्थानीय त्रासमा बसिरहेका बेला उनकै योगदानले सभागृह बच्यो । गेटनजिक खडा भएर उनले भिडलाई सम्झाइरहँदा स्थानीयले पनि साथ दिए ।

ढुंगामुढा गर्दै प्रवेश गरेको हुललाई रोक्दै गेटबाहिर निकाल्न उनी सफल हुँदा सभागृह सुरक्षित रहेको हो । तर, घटनापछि अनमोललाई रातभर निद्रा लागेन । भोलिपल्ट बिहानै पुगेर हेर्दा सभागृह सुरक्षित देखेपछि मन शान्त भएको उनले बताए ।

‘रातभर मनमा चिन्ता भयो । के भयो होला ? भनेर निदाउनै सकिनँ,’ उनले सुनाए, ‘भोलिपल्ट बिहानै दौडेर सभागृह पुगेँ । जस्ताको तस्तै देख्दा ढुक्क भएँ । राज्यको सम्पत्ति जोगाउन पाउँदा सन्तोष मिल्यो ।’ जनता आदर्श बहुमुखी क्याम्पसमा बीएसडब्लु तेस्रो सेमेस्टरमा अध्ययनरत अनमोल सामाजिक सञ्जालमा सक्रिय छन् ।

भिडियो बनाउन र पोस्ट गर्न रुचाउने उनले सभागृह जोगाउँदाको दृश्य पनि खिचेर सामाजिक सञ्जालमा राखे । त्यो भिडियो छोटो समयमा नै भाइरल भयो । धेरैले उनको कार्यको प्रशंसा गरेका छन् । ‘वीरेन्द्र सभागृहसँग भावनात्मक सम्बन्ध छ । स्कुल पढ्दा त्यहाँ कार्यक्रम गरेका थियौं । त्यो सम्झनाले पनि जोगाउन बल मिल्यो,’ अनमोल भन्छन् ।

वीरेन्द्र सभागृह

विक्रम संवत २०३० सालमा बनेको वीरेन्द्र सभागृह विराटनगरको गौरव मानिन्छ । यसलाई विराटनगर महानगरपालिकाले पुरानो आकृति सुरक्षित राख्दै करिब २३ करोड रुपैयाँ खर्चेर ‘रेट्रोफिटिङ’ गरी पुनः प्रयोगमा ल्याएको थियो । गतवर्ष रेट्रोफिटिङ पूरा भएपछि वीरेन्द्रसभा गृहलाई खुला गरिएको थियो ।

तर, १ वर्ष नपुग्दै अराजक समूहले भत्काउने प्रयास गर्यो । तर, युवाको साहसले यसलाई जोगाइदिएको छ । विराटनगरका अधिकांश सरकारी संरचना जलाइएका बेला वीरेन्द्र सभागृह सुरक्षित राख्न सफल हुँदा स्थानीयले साँच्चिकै ‘वीर युवक’ भनेर अनमोल लिम्बूप्रति सम्मान भाव व्यक्त गरेका छन् । ‘अब सभागृहमा पनि आगो लगाइन्छ कि ?’ भन्ने चिन्ता सबैतिर छाएका बेला अनमोल र उनका २ साथी अगाडि सरेर जोगाए ।

विराटनगरका अधिकांश सरकारी संरचना जलाइएका बेला अनमोल लिम्बूले भने वीरेन्द्र सभागृह जोगाउनु चानचुने विषय नभएको स्थानीय बताउँछन् । आन्दोलनबीच जन्मिएको उनको यो योगदानलाई ‘साँच्चिकै वीरताको परिचय’ भनेर स्थानीयले खुलेर प्रशंसा गरेका छन् । वीरेन्द्रसभा गृह जोगाउन पाएकोमा उनी खुसी व्यक्त गर्छन् ।