जेनजी आन्दोलनले कोशीमा थला परेको प्रहरी, ५७ वटा कार्यालयमा आगजनी र तोडफोड

विराटनगर । जेनजी आन्दोलनका नाममा कोशी प्रदेशमा गरिएको आगजनी, तोडफोड र आक्रमणको चपेटामा परेको प्रहरीलाई सामान्य अवस्थामा फर्किन समस्या भइरहेको छ ।

आन्दोलनको आगोमा परेर आफैं थला परेको प्रहरी नियमित कामकारबाहीमा फर्किन नसकिरहेको हो । भदौ २३ र २४ गतेको आन्दोलनमा प्रहरीमाथि आक्रमण गर्नुका साथै प्रहरीका संरचनामा आगजनी र तोडफोड गरिएको थियो । कतिपय प्रहरी कार्यालयमा लुटपाटसमेत मच्चाइयो । आन्दोलनको आवरणमा अराजक समूहले कोशीका ५७ वटा प्रहरी कार्यालयमा आक्रमण गरेको थियो ।

आगजनी र तोडफोडबाट प्रहरीका २४ वटा कार्यालय पूर्णरूपमा जलेर ध्वस्त भएका छन् भने ३३ वटामा आंशिक क्षति पुगेको कोशी प्रदेशका प्रहरी प्रवक्ता एसएसपी दीपक पोखरेलले बताए । उनका अनुसार आगजनी र तोडफोड गरेर प्रहरीका ८४ वटा सवारीसाधन ध्वस्त पारिएको छ । जसमा ८ वटा हेभी सवारीसमेत छन् ।

प्रदेशकै व्यस्त स्थानमध्येमा पर्ने इटहरी चोक अहिले प्रहरीविहीन बनेको छ । इटहरी मात्रै नभएर प्रदेशको राजधानी विराटनगर, मुख्य बजारहरु काँकडभिट्टा, भद्रपुर, बिर्तामोड, दमक, इनरुवा, धरान तथा मुख्य राजमार्गमा नेपाल तथा ट्राफिक प्रहरीको उपस्थिति मजबुत हुन सकेको छैन ।

चाडबाड नजिकिँदै गर्दा सवारीसाधनको चाप बढ्दो छ । तर, ट्राफिक प्रहरी सडकमा देखिँदैनन् । सामान्य अवस्थामा दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि ट्राफिक प्रहरीले ठाउँ–ठाउँमा नियमित चेकिङ राख्ने गरेको थियो ।

भदौ २४ मा अराजक समूहले इटहरीस्थित नेपाल प्रहरी राजमार्ग सुरक्षा तथा ट्राफिक व्यवस्थापन कार्यालयमा तोडफोड र आगजनी गर्दा कार्यालय भवन, त्यहाँभित्रका सबै सामान र सवारीसाधन जलेर नष्ट भए । भवनसँगै ब्यारेकमा रहेका सामग्री, पोसाक र बन्दोबस्तीका सामान जलेपछि ट्राफिक प्रहरी अझै सडकमा आउन नसकेको कार्यालयका प्रवक्ता एवं डीएसपी सन्तोष श्रेष्ठले बताए ।

‘अहिले जलेर धुवाँले कालो भएको जीर्ण भवन मात्रै छ । सबै सामान खरानी भएका छन् । सवारीसाधन छैनन् । हामी संरचनाविहीन अवस्थामा छौं । काम गर्न निक्कै समस्या भइरहेको छ । त्यही भएकाले ट्राफिक व्यवस्थापनको काम प्रभावकारी हुन सकिरहेको छैन । त्यही पनि सकेसम्म प्रयास गरिरहेका छौं,’ डीएसपी श्रेष्ठले भने । उक्त कार्यालयले कोशी प्रदेशका १४ वटा जिल्लाको ट्राफिक प्रहरीका कामकारबाहीको अनुगमन, निरीक्षण र सहजीकरणसहित ट्राफिक व्यवस्थापनको काम गर्दै आएको थियो ।

अराजक समूहको निशानामा परेसँगै प्रहरीको मनोबल खस्किएको छ । आन्दोलनका बेला आक्रमण हुन थालेपछि प्रहरीले हतियार र बर्दी छाडेर भाग्नु परेको थियो । इटहरी चोकनजिक रहेको इलाका प्रहरी कार्यालयमा आगजनी गरियो ।

डीएसपीको नेतृत्वमा प्रहरी रहने उक्त कार्यालय आगजनी र तोडफोडपछि पूर्णरूपमा ध्वस्त भएको छ । घटनापछि त्यहाँका प्रहरी विस्थापित भए । अहिले तरहराको चौकीमा अस्थायी रूपमा बसिरहेका छन् । भवन ध्वस्त भएकाले कहाँ कार्यालय राख्ने भन्ने अन्योल छ । इटहरीस्थित कार्यालयबाट विस्थापित भएको प्रहरी तत्काल फर्किने सम्भावना छैन ।

‘आन्दोलनकारीले लखेटेपछि प्रहरीलाई त्यही कार्यालय फर्काउन कठिन भएको छ । कार्यालय र सवारीसाधन जलाएर खरानी बनाइएको छ । बस्ने ठाउँ छैन । प्रहरीको मनोबल फर्काउन समय लाग्छ,’ प्रहरीका १ अधिकारी भन्छन् । प्रहरीको अनुपस्थितिमा कोशी प्रदेशका विभिन्न चोकहरुमा जुवाजन्य खेल खुलेआम खेल्न र खेलाउन थालिएको छ । जताततै लंगुर बुर्जा (डाइस)लगायका जुवाजन्य खेलहरु भइरहेका छन् ।

आन्दोलनमा क्षतिग्रस्त कार्यालयमध्ये सुनसरीको पकलीस्थित इलाका प्रहरी कार्यालय मात्रै पुनर्स्थापित भएको कोशी प्रदेशका प्रहरी प्रमुख डीआईजी ईश्वर कार्कीले जानकारी दिए । उनका अनुसार बाँकी प्रहरी कार्यालयहरुको पुनर्निर्माणका लागि पहल भइरहेको छ । पुनर्निर्माण र मर्मत सम्भार तत्काल सम्भव नहुँदा प्रहरीलाई बस्ने ठाउँको अभाव भएर शान्ति सुरक्षा, अपराध नियन्त्रण र अनुसन्धानसमेत नियमित एवं महत्वपूर्ण कामकारबाही प्रभावित बनेका छन् ।

‘प्रहरीले यस्ता आन्दोलनहरू धेरै देखेको छ । हामी सुरक्षा दिन सक्षम छौं । पूर्वाधार नष्ट हुँदा काम प्रभावित भए पनि समुदायसँग मिलेर पुनःस्थापना गर्ने काम भइरहेको छ,’ डीआईजी कार्कीले भने । आन्दोलनका क्रममा खोसिएका हतियारमध्ये धेरैजसो फिर्ता ल्याइएको र केही जलेर नष्ट भएको कार्कीले बताए ।

चाडबाडलाई लक्षित गरेर विशेष सुरक्षा योजना लागू भएको र नेपाल–भारत सीमा क्षेत्रबाट हुने चोरी–तस्करी नियन्त्रणमा विशेष ध्यान दिइएको उनले जनाए । साथै, चाडपर्वलाई लक्षित गरेर सुरक्षा व्यवस्था मजबुत बनाइएको कार्कीको भनाइ छ ।

तर, आन्दोलनले पारेको प्रभाव सामान्य छैन । प्रहरी कार्यालय ध्वस्त हुनु, सवारी साधन नष्ट हुनु, बर्दी उतारेर प्रहरीलाई भाग्न बाध्य पारिनु तथा प्रहरीमाथि आक्रमण गरिनुजस्ता घटनाले सुरक्षा निकायको मनोबल खस्किएको छ । आन्दोलनले थला परेर प्रहरी आफैं असुरक्षित एवं विस्थापित बनेपछि अपराधिक घटना बढ्न सक्ने भन्दै सर्वसाधारण चिन्तित बनेका छन् ।